Makumbusho yaliyobeba kumbukumbu ya Mwalimu Nyerere

Hizi ni baadhi ya zana zilizokuwa zikitumiwa na Mwalimu Nyerere kwa ajili ya kilimo. Zana hizo zimehifadhiwa kwenye makumbusho yake iliyopo kijiji cha Butiama

Hizi ni viatu vya mvua, vya kawaida na kofia. Vitu hivi vilikuwa vikitumiwa na Mwalimu Nyerere akiwa kwenye shughuli za kilimo.

Hii ni redio iliyokuwa ikitumiwa na Mwalimu Nyerere kusikiliza habari za kimataifa kila alipokwenda Butiama kwa mapumziko.

Hizi ni baadhi ya picha zilizopo kwenye makumbusho ya Mwalimu Nyerere. Picha ya kushoto inamwonyesha Mwalimu Nyerere akiwa na mama yake, Bi Mgaya. Picha ya kulia ni ya baba yake Mwalimu Nyerere, Chifu Burito Nyerere akiwa na mmoja wa wake zake na askari.

Hivi ni vifaa alivyozawadiwa Mwalimu Nyerere baada ya kustaafu urais mwaka 1985. Pia zipo fimbo alizokuwa akipenda kutembea nazo.

Hivi ndivyo makumbusho ya Mwalimu Nyerere inavyoonekana kwa mbele

Hili ni eneo ambalo mizimu ya Muhunda ya Wazanaki huwa ikitokea mara kwa mara kwa ajili ya kuashiria mambo mbalimbali.

Hiki ni kibanda ambacho Mwalimu Nyerere alikuwa akipenda kukitumia kwa ajili ya mazungumzo na wageni mbalimbali waliokuwa wakimtembelea Butiama.

Hili ni eneo ambalo lilikuwa likitumika kuwashia mwenge wa Wazanaki. Eneo hili lipo Mwitongo, jirani na nyumba ya Mwalimu Nyerere.

UKISHAINGIA kwenye geti kubwa la kuingilia nyumbani kwa Baba wa Taifa Hayati Mwalimu Julius Kambarage Nyerere, eneo la Mwitongo, Butiama, mbele yako utakutana na kibanda mlimohifadhiwa kaburi lake. Kibanda hicho kilichojengwa kwa matofali, kimenakshiwa kwa milango na madirisha ya vioo na kukifanya kiwe na mvuto wa aina yake.
Mbele ya kibanda hicho ndipo ilipo nyumba kubwa ya Mwalimu Nyerere aliyojengewa na Jeshi la Wananchi wa Tanzania (JWTZ) baada ya kustaafu urais na upande wa kushoto ipo nyumba yake ya zamani aliyojengewa na Chama cha Mapinduzi. Nyumba hii imejengwa juu ya vilima vya mawe.
Mita chache kutoka kilipo kibanda mlimohifadhiwa kaburi la Baba wa Taifa, ipo sanamu ya kichwa chake. Nyuma ya sanamu hiyo ndipo palipokuwa na nyumba alimozaliwa, lakini kwa sasa haipo. Ilibomolewa miaka mingi iliyopita na kulifanya eneo hilo liwe wazi.
Nyuma ya sanamu hiyo kuna vilima viwili vya mawe. Kilima cha kwanza ni eneo ulipokuwa ukiwashwa mwenge wa wazanaki na kilima cha pili ni eneo, ambalo mzimu wa Muhunda huwa ukitokea.
Kwa mujibu wa historia ya wazanaki, mzimu huu huwa ukitokea kwa njia tano tofauti. Huweza kutokea kama nyani mkubwa, nyoka, mbuzi, chui na wakati mwingine lundo kubwa la nyuki. Na kila unapotokea, huwa ni ishara ya jambo moja muhimu kwa familia ya Nyerere.
Katika maeneo mengine, ipo nyumba ya zamani ya Chifu Burito Nyerere, ambayo kwa sasa imegeuzwa kuwa ghala la kuhifadhia nafaka, kibanda alichokuwa akitumia Mwalimu Nyerere kufanya mazungumzo na viongozi mbalimbali waliomtembelea, eneo alilopenda kupigia picha na vibanda vidogo vitatu vya kuhifadhia nafaka. Pia kuna banda dogo la kuegeshea magari.
Pembeni ya eneo alilokuwa akiishi Mwalimu Nyerere, zipo nyumba kadhaa za ndugu na familia yake. Ipo nyumba ya mtoto wake wa tatu, Magige Nyerere na pia ya mdogo wake, Josephat Mahunda Nyerere.
Umbali wa mita zipatazo 100 kutoka eneo hilo, lipo jengo dogo, lakini zuri la makumbusho maalumu ya Mwalimu Nyerere. Ndani ya jengo hilo, kumehifadhiwa picha za matukio mbalimbali ya ukumbusho wa Taifa la Tanzania.
Jengo hili limejengwa chini kidogo ya kilima. Wafanyakazi waliomo ndani ya makumbusho hii ni wawili na kazi yao ni kupokea wageni wanaotembelea hapo na kuwaonyesha vitu mbalimbali vya kumbukumbu ya Mwalimu Nyerere.
Ndani ya makumbusho hii, zipo picha mbalimbali zinazomwonyesha Mwalimu Nyerere akiwa katika matukio tofauti wakati alipokuwa Waziri Mkuu wa Kwanza wa Tanganyika na Rais wa Kwanza wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania.
Zimo picha alizopiga na viongozi wa nchi mbalimbali duniani walipomtembelea Ikulu mjini Dar es Salaam ama alipokutana nao katika nchi zao. Pia zimo picha za sherehe mbalimbali za kitaifa alizohudhuria akiwa kiongozi mkuu wa nchi na picha alizopiga akiwa na familia yake.
Vilevile zimo picha za baba yake, Chifu Burito Nyerere na baadhi ya wake zake, picha za mama yake, Bi Mgaya na picha za watoto wake wanane tangu walipokuwa wadogo. Picha zote hizo zilipigwa kijijini kwa Mwalimu Nyerere, eneo la Mwitongo.
Ndani ya makumbusho hiyo, vipo vifaa mbalimbali vilivyokuwa vikitumiwa na Mwalimu Nyerere kila alipokwenda Butiama kwa mapumziko. Vifaa hivyo ni pamoja na radio aliyokuwa akitumia kusikiliza habari za kimataifa, viatu vya kulimia, kofia, jembe, shoka, mundu, birika ndogo ya chai na vikombe.
Vifaa vingine ni koti lililotengenezwa kwa kutumia ngozi ya simba dume, nguo alizozawadiwa katika mikoa mbalimbali nchini baada ya kustaafu urais mwaka 1985 na fimbo alizokuwa akitembea nazo, ambazo zilikuwa alama ya utambulisho wake.
Katika eneo moja la makumbusho hiyo, imebandishwa historia ndefu ya Mwalimu Nyerere tangu alipoanza harakati za kuunda Chama cha TANU na hatimaye kugombea uhuru wa Tanganyika. Pia zipo picha za viongozi wa mwanzo wa chama hicho.
Picha zingine zilizomo kwenye makumbusho hiyo ni ya baraza lake la mwisho la mawaziri wakati akielekea kujiuzulu urais mwaka 1985. Pengine picha kubwa na nzuri zaidi ni ile inayomwonyesha akiwa amevaa vazi maalumu, akiwa Ikulu mjini Dar es Salaam.
Picha hii ya aina yake inaacha maswali mengi. Je, Mwalimu Nyerere alibuni vazi hili ili liwe la kitaifa kwa wananchi wa Tanzania? Ama alivutiwa nalo na kuamua kulivaa?
Pengine kwa wakati huu, ambapo wabunifu wa mavazi nchini wakiwa wanahangaika kubuni vazi la kitaifa, watazame picha hii ya Mwalimu Nyerere na kufikiria kulipa nafasi vazi hili vichwani mwao.
Inawezekana kabisa kwamba, Mwalimu Nyerere alishaona mbali na kuamua kubuni vazi hili mapema, isipokuwa watanzania walishindwa kumwelewa. Kazi kwenu wabunifu wa mavazi.

MAMA MARIA NYERERE ALONGA

SWALI: Oktoba 14 mwaka huu, Tanzania itaadhimisha miaka 12 tangu kifo cha Baba wa Taifa Mwalimu Nyerere. Unapenda kuwaeleza nini Watanzania kuhusu siku hii?

JIBU: Nashukuru sana kwa kuniuliza swali hili, japokuwa majibu yake hayatakuwa kama unavyotarajia, lakini nitajitahidi kadri ninavyoweza. Cha kuwaeleza kwa upande wangu ni vigumu kwa sababu ni matukio yanayoonekana katika vyombo vya habari na wanasoma katika vyombo vya habari na yanatokea katika mawazo mbalimbali ya watu na mazungumzo mitaani. Labda la kuwaeleza kwa upande wangu, ningesema kwamba tunashukuru hii miaka 50 ya uhuru, ni nchi chache ambazo zimeweza kudumisha uhuru na amani kwa muda mrefu kama Tanzania. Nchi zingine zinagombana zenyewe kwa zenyewe kwa kipindi kirefu. Kwa maoni yangu hili jambo ni la kutilia mkazo.
SWALI: Unadhani inatosha kwa Watanzania kumuenzi Mwalimu Nyerere kwa kuwasha Mwenge Butiama ama kuandaa makongamano?
JIBU: Hiyo nayo ni sehemu mojawapo. Naweza kusema huko nako ni sehemu ya kumuenzi Mwalimu Nyerere. Kwenye makongamano ndiko ambako watu wanaweza kuzungumzia tulikotoka, tulipo na tunapokwenda, wanajadiliana, wanasaidiana mawazo. Hivi sasa kuna vipindi vimendaliwa TBC vya miaka 50 ya uhuru, vinamwonyesha rais wa kwanza, wa pili na wa tatu. Sidhani kama kuna ubaya kumuenzi Mwalimu kwa njia hizi.
SWALI: Unayaonaje maisha bila ya kuwa na Mwalimu Nyerere?
JIBU: Kwa maisha ya kawaida, nashukuru kwamba taifa linatuhudumia vizuri. Ninachokikosa ni kutokuwa karibu na mtu niliyemzoea, kila wakati anawaletea jambo jipya. Si kwamba tangu ameondoka hatujafanya mambo mapya, hapana, kiubinadamu tunasema, mwalimu angekuwepo, tungefikia ngazi hii, labda hilo ndilo la maana sana.
SWALI: Ni changamoto zipi ulizowahi kukumbana nazo ukiwa mke wa rais?
JIBU: Kwa bahati nzuri nimekuwa mke wa kwanza wa rais na katika nchi masikini, halafu yenye mapungufu ya elimu na kila hali, ingawa utajiri wa nchi ulikuwa mkubwa, lakini tulikuwa tunaona hakuna kitu kutokana na elimu tuliyokuwa nayo kwa hiyo tulikuwa tunashughulika tu na vikundi vya akina mama, lakini hatukuwa na uwezo mkubwa wa kuweza kuwaendeleza ndugu zetu kama wanavyofanya akina mama hawa wa viongozi wetu hawa wawili, Mama Anna Mkapa na Mama Salma Kikwete.
SWALI: Unadhani ni kwa nini Mwalimu Nyerere aliwalea watoto wake sawa na watoto wengine wa Kitanzania wakati ambapo kwa madaraka aliyokuwa nayo, angeweza kuwapeleka nje kusoma ama wangeishi kifahari sana?
JIBU: Kwa miaka yote niliyoishi naye, alikuwa anasema sisi ni watoto wa masikini, ndiyo misamiati aliyokuwa anatumia. Tumepata bahati tumetumwa na taifa kuongoza, si kwamba sisi ni wafalme, kwa hiyo tulipaswa kuwaona watoto wetu wapo katika ngazi sawa na wengine. Na hata angependa kuwapeleka kusoma nje, hakukuwa na pesa za kuwapeleka huko. Katika awamu ya kwanza, hata pesa za kuendesha serikali ilikuwa matatizo, hivyo hatukuwa na mawazo ya kuwasomesha watoto wetu nje. Tuliona ni vema wapate elimu ya kawaida kama watoto wengine.
SWALI: Ni kwa nini Mwalimu Nyerere hakupenda kabisa kujihusisha na biashara ama kujilimbikizia mali katika kipindi chote alichokuwa madarakani na hata baada ya kustaafu?
JIBU: Kama nilivyojibu swali lililotangulia, pesa hazikuwepo. Hata angetaka kujilimbikizia mali, asingeweza kwa sababu hakukuwa na pesa. Mwalimu alikuwa na majukumu mengi mazito. Mbali ya kuongoza nchi, alikuwa na jukumu la kuhakikisha nchi zote zilizokuwa kusini mwa Afrika zinapata uhuru.Pia tulikuwa na jukumu zito la kulinda mipaka yetu. Pesa kidogo zilizokuwepo wakati huo zilitumika kusomesha madaktari na wataalamu wengine mbalimbali kwa ajili ya kufanyakazi hizo hapa nchini na wakati mwingine tuliomba misaada kwa nchi zilizoendelea, zinawachukua vijana wetu na kwenda kuwasomesha nje.
SWALI: Kwa nini wewe binafsi katika kipindi chote cha uongozi wa Mwalimu Nyerere hukutaka kuanzisha taasisi ya mke wa rais kama ilivyo kwa wake wengine wa marais duniani?
JIBU: Wakati ule na sasa ni tofauti. Nilifanyakazi nyingi za kijamii, lakini hazikuweza kuonekana. Kwa mfano, nilishiriki kuanzisha vijiji vya mfano, lakini kazi hizo kwa wakati ule zilikuwa hazitangazwi. Hatukuona kama kulikuwa na faida kuzitangaza. Zilikuwa hazionekani kama nguo dukani.
Tulipopata uhuru, shabaha yetu ya kwanza ilikuwa tujitambue. Na mtu hawezi kujitambua bila kujitegemea. Hilo lilikuwa jukumu letu la kwanza. Ilikuwa ni mazoea wakati ule kumuona mwanamke hawezi kufanyakazi ya aina fulani ama kitu fulani labda mpaka awe waziri. Labda angekwenda vitani akashika bunduki, angeweza kuonekana.
Lakini sasa ni tofauti. Mama Anna Mkapa alikuwa na taasisi yake, amefanyakazi nyingi za kuwainua akina mama na kuwapatia ajira, Mama Salma Kikwete naye anayo taasisi yake, anatoa misaada kwa wanawake na watoto ili waweze kujitegemea, wanasema ukimwelimisha mwanamke, umeelimisha taifa zima na wote wawili wanapata misaada mingi kutoka nje, wamejenge shule, kazi zao zinaonekana kwa sababu zinatangazwa kwenye vyombo vya habari tofauti na wakati ule.
SWALI: Ni jambo lipi lililowahi kumchukiza sana Mwalimu Nyerere katika maisha yake?
JIBU: Swali hilo labda angekuwepo mwenyewe ungemuuliza. Lakini unafikiri ile vita ya Kagera haikumchukiza. Nadhani ilimchukiza sana. Hata matamshi yake kuhusu vita ile yanadhihirisha hilo. Alisema uwezo wa kumpiga tunao, sababu ya kumpiga tunayo na nia ya kumpiga tunayo. SWALI: Na ni tukio lipi, ambalo liliwahi kumfurahisha Mwalimu Nyerere akiwa madarakani au hata baada ya kustaafu?
JIBI: Nadhani ni lile la kumshinda Iddi Amini katika vita vya Kagera.
SWALI: Wewe binafsi ni tukio lipi, ambalo lilikufurahisha sana katika maisha yako?
JIBU: Ni ile siku niliposhuhudia bendera ya Uingereza ikiteremshwa na kupandishwa bendera ya Tanzania. Japokuwa hatukuwa na uelewa wa kutosha, lakini kitendo hicho kilinifurahisha mno.
SWALI: Na ni tukio lipi ambalo lilikuhuzunisha sana katika maisha yako?
JIBU: Ni ule ujinga wangu kwamba Mungu hakustahili kumchukua Mwalimu Nyerere mapema. Hili lilinisikitisha sana kwa sababu ni ujinga kutokubali kwamba Mwenyezi Mungu ana mipango yake.
SWALI: Tanzania Bara inaelekea kutimiza miaka 50 ya Uhuru. Wapo wanasiasa wanaobeza kwamba hakuna chochote kilichofanyika kuiletea nchi maendeleo. Unasemaje kuhusu kauli hizi?
JIBU: Hapa kuna mawili. Lakini tatizo ni msamiati na inategemea ni lugha gani inayotumika. Tungestahili kusema tumepiga hatua, sasa hao wanaosema hakuna kilichofanyika, sijui utabishana nao kitu gani. Kama mtu anasema haoni chochote wakati wewe unaona kuna mabadiliko, ni bora kumwacha kama alivyo. Kwangu mimi nasema tumepiga hatua kubwa sana. Kama ni mapungufu, basi yapo machache sana.
SWALI: Una maoni gani kuhusu suasa ya vyama vingi hapa nchini. Unadhani vinaisaidia serikali katika kuendeleza umoja na mshikamano miongoni mwa watanzania?
JIBU: Ninachoweza kusema ni kwamba, kwa kiasi fulani ama tuseme robo moja wanaisaidia, lakini katika robo zingine tatu zilizobaki wanayumba. Wao wanafikiri wakishika madaraka, kila kitu kitakwenda vizuri ama kuwa sawa. Wakati wa kampeni utawasikia wakisema tutaleta hiki na kile wakati wanajua wazi kwamba haiwezekani. Si kwamba hawaelewi hilo.
SWALI: Nini maoni yako kuhusu matukio ya vurugu, ambayo yamekuwa yakitokea mara kwa mara wakati wa uchaguzi mdogo wa ubunge na udiwani?
JIBU: Mi nadhani haya yote yanatokea kwa sababu ya watu kupewa vijisenti kidogo, sina hakika, lakini nasikia ndio hivyo. Mbona wanapokuwa kwenye michezo hawapigani? Kwa nini wanapigana kwenye siasa? Na kwa nini mtu akubali kupewa pesa ili afanye fujo? Unakwenda kubomoa nyumba ya watu, hapa kuna mawili, na wewe unaweza kuuawa. Hata familia itanyamaza, haiwezi kusema alitumwa na fulani.
SWALI: Tanzania imetoa wanawake wengi katika ngazi za uongozi kitaifa na kimataifa. Unadhani wakati umefika kwa Tanzania kuwa na rais mwanamke?
JIBU: Mimi naona tumechelewa kwa sababu mwamko hivi sasa ni mkubwa, wanawake wengi wana elimu ya kutosha na wana uzoefu wa uongozi. Kwa mfano, marehemu Bibi Titi Mohamed angeweza kuwa rais wakati ule, kwa sasa sidhani kama hilo ni jambo la ajabu, si kama miaka ya zamani. Akinamama wasibweteke. Uwezo tunao.

SWALI: Unatoa mwito gani kwa wanawake wa Tanzania, hasa wale waliojitosa katika masuala ya siasa ama kupewa nafasi za juu za uongozi?
JIBU: Kwa kweli tunapaswa kuwapongeza. Bahati nzuri nimekuwa nikifuatilia sana habari zao na wengine huwa wakija Butiama kunitembelea. Baadhi yao wamepata nafasi hizo kwa shida. Mawazo yao ni mazuri. Nawaomba waongeze bidii kwa sababu wanafanyakazi kubwa.

MZEE IRENGE, MWALIMU ALIYEMFUNDISHA BABA WA TAIFA

Mwalimu Jaames Irenge akiwa na mkewe, Lucia

Mzee James Irenge nilipomkuta nyumbani kwake hivi karibuni

Mmiliki wa blogu hii akisalimiana na Mzee James Irenge mara baada ya kuingia chumbani kwake.

Kumpata Mzee Irenge haikuwa kazi ngumu. Nilipelekwa nyumbani kwake na Mwenyekiti wa CCM tawi la Mkinyelelo kata ya Mwisenge, Timoth Panga. Nilikuwa nimeongozana na Mwandishi Wetu wa mkoani Mara, Eva Sweet Musiba.

Mzee Irenge anaishi mita chache kutoka mahali ilipo shule ya msingi ya Mwisenge. Nyumba yake ipo pembeni kidogo ya Ziwa Victoria, umbali wa mita kama 100 kutoka hoteli ya zamani ya Musoma, ambayo baada ya kuungua moto, kwa sasa imebaki gofu tupu.

Tulipokewa na mkewe, Lucia Paulo Matuba Nyerembe (80), aliyekuwa ameketi sebuleni na wajukuu zake watatu wakitazama TV.

Alitukaribisha kwa furaha, hasa baada ya kujitambulisha kwake na kumueleza madhumuni ya safari yetu.Licha ya umri wake mkubwa na umbo lililojaa vyema, Lucia bado ana nguvu. Anaweza kutembea mwenyewe, japokuwa wakati mwingine hulazimika kushika kuta za nyumba ama kutumia fimbo kubwa pale anapokwenda safari za mbali.

Mama huyu aliyezaliwa mwaka 1936, anatueleza kwamba, alifunga ndoa na Mzee Irenge mwaka 1952 na kufanikiwa kuzaa naye watoto kumi, kati ya hao, mmoja alifariki dunia na kubaki tisa. Pia anasema wanao wajukuu zaidi ya 30. Hakumbuki idadi yao vizuri. Anatuchekesha pale anaposema, inawezekana wanafika hata 40.

Lucia ndiye aliyetuelezea kwa kirefu kuhusu hali ya Mzee Irenge kwa sasa kabla ya kutupeleka chumbani kwake. Katika maelezo yake, mama huyu anasema Mzee Irenge hawezi kutembea, ni mtu wa kubebwa na kupelekwa uani kila anapotaka kujisaidia.

“Madaktari wametuambia tusimruhusu atumie muda mwingi kulala kwa sababu mwili wake utadhoofika zaidi, hivyo kila asubuhi anapoamka, tunamkalisha kwenye kiti. Akitulazimisha tumwache alale, tunamzuia,”alisema.

Tulipoingia chumbani kwa Mzee Irenge, tulimkuta akiwa ameketi kitini. Alipotuona, alitukudolea macho ya udadisi, mmoja baada ya mwingine, kama vile alikuwa akitusoma kitu fulani. Ajabu ni kwamba, macho ya mzee huyu anayekadiriwa kuwa na umri wa miaka 122, bado yana nguvu, kwani anaweza kumtazama mtu na kumtambua mara moja.

Baada ya kumsalimia kwa kushikana naye mikono na kujitambulisha kwake na pia kumueleza madhumuni ya safari yetu, Mzee Irenge anaanza mazungumzo kwa kutuelezea hali ya afya yake.

“Mimi ni mzima, naendelea vizuri. Siumwi, lakini napatwa na maumivu sehemu nyingi za mwili. Siwezi kutembea, kila nikitaka kwenda chooni, nabebwa,” anasema Mwalimu Irenge kwa sauti ndogo, lakini inayosikika vyema.

Baadaye nagundua kwamba, ukitaka kumsikiliza vizuri, ni lazima usogee karibu yake kwa sababu wakati mwingine sauti yake inafifia.

Nilipomuuliza alimfahamu vipi Mwalimu Nyerere, Mzee Irenge alisema alikuwa mwanafunzi wake katika shule ya msingi ya Mwisenge kuanzia mwaka 1934 hadi 1936. Mzee huyu alikuwa miongoni mwa walimu tisa wa shule hiyo ya bweni, iliyokuwa mahsusi kwa watoto wa machifu na watemi.

“Alikuwa mwanafunzi wa ajabu sana.Alikuwa na upeo wa juu. Alisoma madarasa manne kwa miaka mitatu. Mwaka 1937, alihamia shule nyingine mkoani Tabora kuendelea na darasa la tano,”anasema mwalimu huyo wa Baba wa Taifa

“Alikuwa akipenda sana kuuliza maswali mengi yanayohitaji majibu ya kina. Alikuwa na busara na kipaji cha pekee na uwezo wa kufikiri kwa makini kabla ya kutenda tendo lolote na pia alikuwa mkweli,” anaongeza Mzee Irenge, akionyesha wazi kuwa bado ana kumbukumbu nzuri ya Mwalimu Nyerere.

“Alikuwa kijana mwenye kusikiliza mafundisho ya darasani au kutoka kwa mtu yeyote mwenye akili. Alikuwa na akili za kuzaliwa,” anasisitiza mzee huyu, ambaye ameandika mswada unaosema ‘Maisha na Sifa za Viongozi wa Tanzania Kabla na Baada ya Uhuru’, lakini kutokana na kukosa pesa, ameshindwa kuuchapisha kuwa kitabu.

Mzee Irenge anasema mwaka 1936, Mwalimu Nyerere alimuomba akamuombee kwenye kikao cha walimu wote, wamkubalie aruhusiwe kufanya mitihani ya darasa la nne ili awahi kufanya mitihani ya sekondari ya Tabora, wakamkubalia.Anasema Mwalimu Nyerere aliona kusubiri hadi amalize darasa la tatu na la nne ni kupoteza muda.

Anasema aliliona ombi hilo ni la msingi na kutokana na kipaji alichokuwa nacho, aliamini angeweza kufanikiwa. Na hivyo ndivyo ilivyokuwa.“Niliona ombi lake lingekataliwa, ingekuwa ni kumkatisha tamaa. Kikao kilikubali na kweli alifaulu,”anasema mzee Irenge, ambaye tofauti na wazee wengine wa umri wake, ameng’oa jino mara moja tu katika maisha yake. Anayo karibu meno yote.

Kwa mujibu wa Mzee Irenge, siku Wizara ya Elimu ilipomteua Mwalimu Nyerere kwenda sekondari ya Tabora, ilikuwa shangwe kubwa kwa walimu na wanafunzi wa Mwisenge. Baadhi yao walionyesha masikitiko makubwa kwa kuondoka kwake kwa vile walimpenda na kumzoea, lakini hawakuwa na la kufanya.

Mzee Irenge anasema, binafsi amejifunza mengi kupitia kwa Mwalimu Nyerere, japokuwa alikuwa mwanafunzi wake. Ameyataja baadhi ya mambo aliyojifunza kutoka kwake kuwa ni uwezo wa kufikiria kwa makini kabla ya kutenda lolote, kusema kweli tupu bila wasiwasi wala kutishika na lolote, kujisomea na kutenda kazi kwa bidii.

Baada ya kustaafu kazi mwaka 1977, Mzee Irenge alifundisha masomo ya elimu ya watu wazima. Baadaye aliteuliwa kuwa mkaguzi wa elimu katika shule za msingi, kazi iliyomwezesha kusafiri katika mikoa kadhaa ya kanda ya ziwa kama vile Dodoma, Tabora, Shinyanga, Mwanza na Bukoba.

Kilio kikubwa kwa Mzee Irenge kwa sasa ni mambo matatu. Kutaka malipo ya pensheni yaongezwe, uhaba wa chakula na kufungwa kwa mwanaye, kocha wa taifa wa ngumi za ridhaa, Nassoro Michael nchini Shelisheli.

Kwa kipindi cha miaka 40 iliyopita, Mzee Irenge anasema amekuwa akilipwa pensheni ya sh. 400 kwa mwezi, ambazo alidai hazikutoshi kuendesha maisha yake ya kila siku pamoja na familia.“Naishi katika hali ya mateso. Sina pesa za kujikimu. Anayenisaidia ni mke wangu,”anasema mzee huyo huku uso wake ukionekana kujawa na majonzi makubwa.

Anasema amepata taarifa kwamba, serikali imeongeza kiwango cha pensheni kufikia sh. 20,000 kwa mwezi na kinalipwa kila baada ya miezi sita. Hata hivyo, haridhiki na kiwango hicho kwa maelezo kuwa bado ni kidogo.

Mzee Irenge pia analalamikia tatizo la uhaba wa chakula. Anasema tangu mtoto wake Nassoro alipokamatwa na kufikishwa mahakamani nchini Shelisheli miaka minne iliyopita, amekuwa akipata tabu kubwa ya chakula.

Nassoro ni miongoni mwa wanamichezo wanne wa Tanzania waliokamatwa nchini humo kwa tuhuma za kuingiza dawa za kulevya. Walikwenda huko kushiriki katika mashindano ya ngumi za ridhaa ya Afrika Mashariki na Kati.

“Siamini kama mwanangu alihusika na biashara hiyo, amesingiziwa. Naomba wanirejeshee mwanangu, ndiye aliyekuwa akinilisha. Naomba kesi yake isikilizwe haraka, ikiwezekana arejeshwe nyumbani. Nataka aje kunisaidia kabla sijafa,”anasema.

Mzee Irenge ameiomba serikali ifanye kila linalowezekana ili kesi hiyo inayomkabili mwanawe, iweze kuja kusikilizwa nchini na kutolewa uamuzi, vinginevyo ataendelea kuishi kimateso.

Anasema amewahi kuwasilisha ombi la kupatiwa chakula kwa Waziri Mkuu Mizengo Pinda alipokutana naye shule ya Mwisenge hivi karibuni, lakini hadi sasa, hakuna lolote lililofanyika.

“Waziri Mkuu aliahidi kunipatia chakula, lakini hadi sasa sijaona chochote. Naomba serikali inisaidie,”anasema.

Mzee Irenge alisoma shule ya msingi ya Mwisenge kuanzia mwaka 1928. Aliingia shuleni kwa kutumia jina la baba yake mdogo kwa sababu ilikuwa hairuhusiwi kwa mtoto asiyekuwa wa chifu kusoma shuleni hapo.

Alihitimu darasa la nne mwaka 1931 na kushika nafasi ya kwanza katika Jimbo la Mwanza.Mwaka huo huo, alijiunga na Chuo cha Ualimu cha Mpwapwa. Baada ya kuhitimu, akawa anafundisha chuoni hapo kabla ya kusajiliwa kuwa mtumishi wa serikali katika Wizara ya Elimu.

Alioa mkewe wa kwanza mwaka 1927 na kuishi naye kwa miaka 30, lakini hawakufanikiwa kupata mtoto. Alimuoa mkewe wa sasa mwaka 1952 na kuadhimisha miaka 50 ya ndoa yao mwaka 2002.

Nilipomuuliza Mzee Irenge siri ya macho yake kuweza kuona sawasawa hadi sasa na meno yake kuwa na uwezo wa kula chakula cha aina yoyote, alinitajia dawa za aina mbili alizokuwa akitumia tangu utoto wake.

Dawa ya kwanza ni ya mzizi wa mti, unaojulikana kwa jina la Kinyelelanzoka kwa ajili ya meno. Anasema amekuwa akitumia dawa hii kwa muda mrefu ndio sababu meno yake yapo imara hadi sasa.

Dawa ya pili ni ya maini ya mbuzi, ng’ombe au kondoo, ambayo ni maalumu kwa ajili ya kujikinga na ugonjwa wa macho. Anasema baada ya kuchemsha maini hayo kwenye sufuria, hujifukiza mvuke wake machoni na baadaye kunawa maji yake usoni na kisha kuyala maini.

Kwa mujibu wa Lucia, Mzee Irenge si mvivu wa kula. Anapenda sana kula ndizi na ugali na kila anapotengewa chakula mezani, huhakikisha anakimaliza chote.

Baada ya kumaliza mazungumzo yetu na kumuaga, Mzee Irenge anatuvunja mbavu kwa kicheko pale anaposema: “Msisahau kuacha chakula.”

Sote tunacheka. Natumbukiza mkono mfukoni na kutoa noti moja ya sh. 10,000 namkabidhi mkononi. Anacheka na kushukuru. Vivyo hivyo kwa mkewe, Lucia, ambaye anatusindikiza hadi mlangoni na kutuaga kwa furaha.

CHIFU WANZAGI, KIJANA ALIYEBEBA SIRI NZITO ZA MWALIMU NYERERE

CHIFU Japhet Wanzagi ndiye msemaji mkuu wa familia ya Baba wa Taifa Mwalimu Julius Nyerere. Ndiye kiongozi mkuu wa kabila la Wazanaki, ambalo makao yake makuu ni katika kijiji cha Butiama kilichopo wilayani Musoma Vijijini mkoani Mara.

Jina lake halisi ni Japhet Kizulila Wanzagi. Alirithi cheo cha uchifu wa kabila hilo Machi mwaka 1997, baada ya kufariki kwa baba yake, Chifu Edward Wanzagi Nyerere, ambaye alikuwa kaka mkubwa wa Mwalimu Nyerere. Ni mtoto wa 37 kati ya watoto 57 wa Chifu Edward Wanzagi, ambaye naye alirithi cheo hicho kutoka kwa baba yake Nyerere, Chifu Burito Nyerere.

Mbali ya wadhifa huo, Chifu Japhet Wanzagi pia ni Askofu Mkuu wa kanisa la Last Church of God Tanzania, cheo alichokipata mwaka 2007 na hivi karibuni alikuwepo mjini Mbeya kwa ajili ya shughuli za kidini za kanisa hilo.

Huyu ndiye aliyeachiwa siri nzito na Mwalimu Nyerere, siku chache kabla hajaondoka kwenda nchini Uingereza kwa ajili ya kupatiwa matibabu na hatimaye kufariki dunia Oktoba 14 mwaka 1999.Inasemekana kuwa Mwalimu Nyerere alimweleza Chifu Wanzagi siri nzito kuhusu wanasiasa na viongozi wa serikali ya Tanzania wakati huo.

Katika hilo, inasemakana Mwalimu Nyerere alimtajia Chifu Wanzagi majina ya wanasiasa na viongozi, ambao hawafai kupewa madaraka ya kuiongoza Tanzania.Mbali na hilo, inasemekana pia kuwa, Mwalimu Nyerere alimweleza kiongozi huyo wa Wazanaki ni kwa njia zipi Tanzania itaweza kuendesha siasa ya vyama vingi bila kuvuruga amani, umoja na mshikamano uliopo miongoni mwa Watanzania, mambo aliyoyaasisi kwa kushirikiana na Rais wa kwanza wa Zanzibar, hayati Abeid Amani Karume.

Alimweleza siri hizo kwa sababu alimwamini zaidi, pengine kuliko hata familia yake au pengine kutokana na wadhifa alionao katika jamii ya Wazanaki. Pia inawezekana ni kwa sababu Chifu Wanzagi ni msomi mzuri, mwona mbali na muelewa wa mambo mengi.

Dalili hizo zinajionyesha wazi kutokana na kauli zake, matendo yake na uongozi wake. Wazee na vijana wengi wa Butiama wanampenda na mara nyingi huenda nyumbani kwake kwa lengo la kupata ushauri wake juu ya mambo mbalimbali yanayowahusu.

Hata hivyo, Chifu Wanzagi hayupo tayari kueleza siri hiyo nzito aliyoachiwa na Mwalimu Nyerere. Sababu kubwa anayoitoa ni kwamba, siasa ya Tanzania kwa sasa imekaa pabaya.

Akizungumza na Uhuru hivi karibuni, Chifu Wanzagi alisema si viongozi na wanasiasa wote wa Tanzania waliopenda mawazo ya Mwalimu Nyerere. Alisema baadhi ya wanasiasa hao wamediriki kutamka waziwazi kwamba Mwalimu Nyerere aliwaonea.

“Alikuwa mwalimu kwa watu wengine, hasa wale waliomzunguka kama jina lake lilivyokuwa. Lakini kwa wakati huu tulionao, ukiwafundisha wenzako kupitia mafundisho yake (Mwalimu Nyerere), utaonekana hujui kitu. Pia unaweza kusababisha matatizo makubwa, ndio sababu sipendi kuzungumza lolote kuhusu wosia nilioachiwa na Mwalimu,”anasema.

Chifu huyo wa Wazanaki alisema anasikitika kuona viongozi wengi wa serikali wameacha kufuata mstari wa uadilifu aliochora Mwalimu Nyerere, badala yake wamekuwa wakinyakua raslimali za nchi kwa maslahi yao binafsi.

Kutokana na kasoro hiyo, amewashauri viongozi wa serikali kutumia siku ya kumbukumbu ya kifo cha Mwalimu Nyerere kutafakari ni jambo lipi wanaweza kujisifu kwamba wamelifanya kwa lengo la kumuenzi mwasisi huyo.

“Hii ni siku muhimu sana kwa watanzania kumkumbuka kiongozi wao wa kwanza. Kila mtanzania, mzalendo na anayeipenda nchi yake, anapaswa kutafakari na kujiuliza amefanya kitu gani kumuenzi kiongozi huyu. Lazima kuwe na kitu kwamba bila yeye, kisingekuwepo na je hicho kitu bado kipo na kina hali gani?” anasema.

Chifu Wanzagi alisema uamuzi wa serikali kuwasha mwenge wa Uhuru leo katika kijiji cha Butiama, alikozaliwa Mwalimu Nyerere, inaweza kuwa ishara ya nzuri ya kumkumbuka Baba wa Taifa, lakini lazima uwepo ujumbe maalumu kwa Watanzania.\

“Mimi naamini ujumbe upo. Kwa maoni yangu, ujumbe huo unapaswa kulenga kudumisha amani, umoja na mshikamano miongoni mwa watanzania. Tunapaswa kuendelea kuwa wamoja na kudumisha uhusiano mwema na jirani zetu,”anasema.

Chifu Wanzagi alisema pia kuwa, katika kuadhimisha miaka 12 tangu Mwalimu Nyerere alipofariki dunia na miaka 50 ya uhuru wa Tanzania Bara, watanzania wanapaswa kumuenzi kwa vitendo badala ya maneno na kupiga vita rushwa kwa nguvu zote.

Alisema vitendo vya kutoa na kupokea rushwa kwa sasa vimekithiri na kuota mizizi na vinaipeleka nchi pabaya na kwamba kinachosikitisha ni kuona kuwa, hakuna wa kukemea vitendo hivi.Alisema mbaya zaidi ni kuona kuwa, baadhi ya viongozi wa serikali wamevikumbatia zaidi vitendo hivyo badala ya kuvikemea na hivyo kuvifanya vionekane ni jambo la kawaida.

“Nina hakina kama Baba wa Taifa angependa rushwa, familia yake ingekuwa mbali sana. Na hata sisi tunaomzunguka, tungekuwa tunaishi kivingine kabisa,”anasema.

Alisema mapenzi kwa nchi yake na taifa lake, ndivyo vitu vilivyomfanya Mwalimu Nyerere aishi maisha ya kawaida na familia yake na alifanya hivyo kutokana na kuona mbali.Alisema hakuna kiongozi mwingine wa wakati huo duniani na hata hivi sasa, ambaye angeweza kuishi maisha aliyokuwa akiishi Baba wa Taifa kutokana na wadhifa aliokuwa nao.

“Lakini kutokana na nafasi yake, aliona isingekuwa vyema kuishi maisha ya kifahari na hata watoto wake waliridhika. Alikuwa na dhamana ya nchi, hivyo asingeweza kufanya hivyo,”anasema.

“Ukishakuwa kiongozi wan chi, hupaswi kufanya biashara na kujilimbikizia mali. Ukiwa mtu wa aina hiyo, ni rahisi kununuliwa. Ukiwa kiongozi wa nchi, unapaswa kufanana na Mwalimu. Hakutaka hata ndugu zake wajihusishe na biashara,”anasema.

Akitoa mfano, alisema miaka sita baada ya nchi kupata uhuru kutoka kwa Waingereza, Mwalimu Nyerere alifika nyumbani kwa baba yake (Chifu Edward Wanzagi), aliyekuwa na nyumba ndogo Musoma na kumshawishi aiuze ili kutekeleza kwa vitendo Azimio la Arusha.Alisema nyumba hiyo iliyokuwa katikati ya mji, iliuzwa kwa sh. 8,000 kwa mfanyabiashara mmoja mwenye asili ya kiasia, aliyejulikana kwa jina la Guru na kuongeza kuwa, kwa sasa eneo hilo kumejengwa gereji kubwa ya magari. Alisema watu wengi walikuwa wahanga wa siasa ya Mwalimu.

“Hivyo tunapaswa kumuenzi Mwalimu kwa kuchukia rushwa na kuifanya ionekane kuwa adui wa kwanza mbaya kwa watanzania kuliko maradhi na umaskini. Hawa maadui wengine wawili wanapaswa kufuata baadaye,”anaongeza.

Chifu Wanzagi alisema wapo baadhi ya viongozi wa serikali wanaojaribu kukemea rushwa, lakini walio wengi hawafahamu wajibu wao kwa wananchi ndio sababu wanakumbatia vitendo hivyo na kuviona vya kawaida.

Kiongozi huyo wa Wazanaki pia alieleza kusikitishwa kwake na tabia ya viongozi wa siasa kulindana baada ya kufanya makosa. Alisema watu wanafanya makosa na kukabiliwa na tuhuma nyingi, lakini wanalindwa na kuendelea na kazi zao bila wasiwasi.

"Enzi za utawala wa Mwalimu Nyerere, watu wa aina hii wasingevumiliwa, angewatoa. Hakuwa anamwacha mtu anayetuhumiwa kuendelea kukalia ofisi wakati anachunguzwa. Hali ya sasa inasikitisha sana," anasema Chifu Wanzagi.

Chifu huyo alisema Mwalimu Nyerere alikuwa akiona mbali ndio sababu hotuba alizozitoa wakati nchini ilipopata uhuru hazichuji na kwamba mambo mengi aliyoyatabiri wakati huo ndio yanayotokea hivi sasa.

Akizungumzia siasa ya vyama vingi nchini, Chifu Wanzagi alisema wakati ilipoanzishwa, watu wengi hawakuwa wakifahamu iwapo itasababisha wananchi wasigane na kutokea matukio ya kuhatarisha amani, umoja na mshikamano miongoni mwao.

“Wengi wetu tumesikitishwa sana na yale yaliyotokea wakati wa uchaguzi mdogo wa jimbo la Igunga. Uchaguzi huo ni kioo cha kuonyesha kule tunakokwenda. Watu wameumbuana waziwazi na kujiweka uchi hadharani. Ni hali ya kusikitisha sana,”anasema.

“Sidhani kama Mwalimu angekuwepo, yangetokea yale yote yaliyotokea Igunga. Angekuwa anakemea. Alikuwa na kauli na watu walimuheshimu,” aliongeza.

MWALIMU NYERERE HAKUPENDA KUWA TAJIRI-MAHUNDA

UKUTANAPO na Mzee Josephat Mahunda Nyerere kwa mara ya kwanza, huwezi kuamini kuwa ni mdogo wake, Baba wa Taifa Hayati Mwalimu Julius Nyerere. Sura zao hazifanani sana kama ilivyokuwa kwa marehemu Joseph Nyerere ama watoto wengine wa Chifu Burito Nyerere.
Ni mrefu na mwembamba. Uso wake si mpana na rangi ya sura yake imechanganyika weusi na weupe kidogo. Pengine ni kwa sababu ya umri wake. Tofauti ya umri kati yake na Mwalimu Nyerere ilikuwa miaka sita.
Siku tulipokutana, alikuwa amevalia suruali ya bluu na shati jeupe la mikono mirefu. Chini alivalia viatu vyeusi vya ngozi. Nywele zake alizichana kwa mtindo unaofanana na ule aliokuwa akitumia Rais wa zamani wa Uganda, hayati Milton Obote.
Alikuwa ameketi kwenye kigoda kidogo, chini ya mti, mbele tu kidogo ya nyumba yake. Pembeni yake walikuwepo watoto wadogo watatu, mmoja akiwa anapika ugali kwa ajili ya chakula chao cha mchana. Nilikuja kubaini baadaye kuwa, watoto hao ni wajukuu zake.
Nyumba anayoishi Mzee Josephat ni ya kawaida. Ni nyumba ndogo iliyojengwa kwa mawe, yenye vyumba visivyozidi vinne. Nyumba hiyo ipo kando ya geti la kuingilia nyumbani kwa Mwalimu Nyerere eneo la Mwitongo.
Josephat ndiye mtoto pekee wa Chifu Burito Nyerere aliyebaki hai hadi sasa. Alizaliwa mwaka 1928 wakati Baba wa Taifa alizaliwa mwaka 1922. Yeye na Mwalimu Nyerere wamechangia baba, lakini mama zao ni tofauti.
Sura ya Mzee Josephat haionyeshi furaha hata chembe. Ni mtu anayeonekana kujawa na mawazo muda wote. Anaonyesha dhahiri kukosa kitu fulani adimu na muhimu katika maisha yake. Je, ni kwa nini mzee huyu yupo hivi? Na ni kitu gani kinachomkera na kumfanya asiwe na furaha? Hayo ni baadhi tu ya maswali niliyoanza kujiuliza wakati huo huku nikiwa na hamu kubwa ya kupata majibu kutoka kwake.
Mzee Josephat hafichi kusema ukweli. Anasema wazi kuwa, kifo cha Mwalimu Nyerere kimeacha ukiwa mkubwa kwa familia yake kwa sababu alikuwa ndiye baba wa familia yote.
"Kwa sasa, familia ya Mwalimu Nyerere inaishi kwa shida. Alipokuwa hai, alikuwa ameshikilia kila kitu. Alikuwa kichwa cha familia,"anasema mzee huyo mwenye umri wa miaka 83 hivi sasa.
"Hivi sasa hatupati huduma kubwa kutoka serikalini. Tunaishi kwa kujitegemea sisi wenyewe. Kiongozi wetu tuliyemzoea hayupo tena, tumebaki wakiwa,"anasema.
Mzee huyu anasema binafsi alikuwa karibu sana na Mwalimu Nyerere wakati akiwa madarakani na hata baada ya kustaafu urais na kila alipokuwa akienda Butiama kwa mapumziko, alikuwa akipenda kumtembelea nyumbani kwake.
"Maisha aliyokuwa akiishi Mwalimu Nyerere yalikuwa ya ajabu. Yalikuwa maisha ya kawaida. Hakuwa akipenda kujiweka kimbelembele. Ndivyo hulka yake ilivyokuwa. Hakuna anayefahamu ni kwa nini alikuwa mtu wa aina hiyo," anasema.
"Hata maisha ya watoto wake yalikuwa ya kawaida. Yalikuwa sawa na maisha ya watoto wengine wa Tanzania. Hakupenda kuwadekeza watoto wake. Pia hakupenda kujilimbikizia mali. Hiyo ilikuwa sumu kwake.
"Kusema nataka niishi hivi au vile (kifahari), jambo hilo halikuwepo kabisa kichwani mwake. Alikuwa mtu wa ajabu. Hakuwahi kuwa na mradi wowote ama kufanya biashara. Alitegemea zaidi nafasi yake ya urais na kilimo,"anasema.
"Na hata alipokuwa akirejea Butiama kwa mapumziko, shughuli yake kubwa ilikuwa kilimo. Alipenda sana kulima. Alikuwa na shamba kubwa sana," anaongeza mzee huyo mwenye watoto 18.
Mbali na kulima, Josephat anasema Mwalimu Nyerere alikuwa akipenda kushiriki kucheza bao na kujumuika na wazee kwa ajili ya kuzungumza mambo mbalimbali. Pia alipenda kupumzika katika baadhi ya maeneo ya nje ya nyumba yake.
Mzee huyo anasema, tangu akiwa mdogo, Mwalimu Nyerere alikuwa akipenda sana kusoma. Anasema aliondoka Butiama akiwa na umri wa miaka 12 na kwenda kusoma shule ya msingi ya Mwisenge iliyopo Musoma.
Anasema baada ya kumaliza masomo yake, Mwalimu Nyerere alikuwa na ndoto kubwa ya kupigania uhuru wa Tanganyika wakati huo kwa sababu hakuwa akipenda kuona watanzania wakiendelea kukandamizwa na kunyonywa na wakoloni. Hata hivyo, mzee huyo hakuwa akivutiwa na mambo ya siasa. Wala hakushiriki kupigania uhuru wa Tanganyika. Anasema hakuwa akivutiwa na mambo hayo katika maisha yake.
Kwa mujibu wa Josephat, Mwalimu Nyerere na Mama Maria Nyerere walifanikiwa kupata watoto wanane. Aliwataja kwa majina kuanzia wa kwanza kuwa ni Andrew, Watiku, Magige, John, Makongoro, Madaraka, Rosemary na Pauletta.
Anasema kati ya watoto hao wanane, ni watatu pekee waliowahi kujitumbukiza katika ulingo wa siasa. Hao ni Makongoro, ambaye kwa sasa ni Mwenyekiti wa CCM mkoa wa Mara, Rosemary, ambaye aliwahi kuwa mbunge wa viti maalumu na Magige.
Mzee Josephat hapendi mambo ya siasa, hivyo hataki kabisa kuzungumzia masuala ya siasa ya vyama vingi hapa nchini na pia mustakabali wa taifa hili baada ya kufariki kwa mwasisi wake, Mwalimu Nyerere.
Vilevile hapendi kuzungumzia maisha ya watu wengine ama jamii inayomzunguka. Mapenzi yake kwa kaka yake, Mwalimu Nyerere yalikuwa makubwa pengine kuliko kitu chochote kingine katika maisha yake. Simanzi aliyonayo kwa kumkosa haielezeki.
Isipokuwa ametoa mwito maalumu kwa wananchi wa Tanzania, ambapo amewataka kudumisha amani, umoja na mshikamano, mambo yaliyoasisiwa na Baba wa Taifa Mwalimu Nyerere. Anasema hiyo ndiyo njia pekee nzuri ya kumuenzi na kuonyesha heshima na upendo kwake.

MAGIGE:SIJUTII MAISHA TULIYOLELEWA NA MWALIMU NYERERE

MAGIGE Kambarage Nyerere ni mtoto wa tatu wa Baba wa Taifa Hayati Mwalimu Julius Nyerere. Anaishi kijiji cha Mwitongo, jirani na ilipo nyumba ya Mwalimu Nyerere huko Butiama, wilaya ya Musoma Mjini mkoani Mara.
Kielimu, Mzee Magige ni injinia wa masuala ya umeme. Pia ni mpenzi sana wa siasa za ndani na nje ya Tanzania. Anafuatilia na kufahamu vyema uendeshaji wa siasa za vyama vingi hapa nchini pamoja na siasa za baadhi ya nchi kubwa duniani, hasa Marekani.
Anaufahamu kinagauaga mfumo wa uendeshaji wa taifa la Marekani, vyama vya Republican, Democratic , baraza la seneti na baraza la wawakilishi. Huwezi kumdanganya kitu kuhusu taifa hilo.
Unapozungumza na mzee huyu, huwezi kukawia kugundua kwamba ni mweledi wa vitu vingi. Sura yake, uzungumzaji wake, pozi zake na hata uchekaji wake, havina tofauti hata chembe na ilivyokuwa kwa Mwalimu Nyerere.
Wakati tulipobisha hodi nyumbani kwake nikiwa na mwenyeji wangu, Julius Kambare Nyerere, mtoto wa kwanza wa Makongoro Nyerere, tulimkuta akiwa ameketi sebuleni, akitazama televisheni.
Awali alionyesha mshangao mkubwa, hasa baada ya macho yake kukutana na ya kwangu kwa vile hakuwa akinifahamu. Hata hivyo, baada ya kumuona Julius, wasiwasi aliokuwa nao ulionekana kumtoka. Akatukaribisha kwenye makochi, tukaketi.
Baada ya kusalimiana naye, nilijitambulisha kwake na kumueleza madhumuni ya safari yangu. Kwa nukta kadhaa alionekana kama vile anayefikiria kitu fulani kisha akaniuliza ningependa kufahamu nini kutoka kwake. Hivyo ndivyo mazungumzo kati yetu yalivyoanza.
Magige anasema hajutii malezi waliyolelewa na baba yao kwa sababu alikuwa rais wa Watanzania wote, hivyo angewalea tofauti na watoto wengine wa Kitanzania, angepoteza uhalali wa kuwa kiongozi wa nchi.
Anasema bila kuwa baba wa familia yako, ni vigumu kuwa baba wa taifa na kwamba watoto wa rais wanapaswa kuwa sawa na watoto wengine wa Kitanzania, haipaswi kuwepo tofauti.
"Hiyo ndiyo sifa ya uongozi, sio unakuwa rais, lakini maisha ya familia yako yanakuwa ya juu kuliko ya unaowaongoza," anasema mzee huyu mcheshi na anayependa kucheka kila anaposisitiza jambo fulani.
Magige anasema sababu hizo pia ndizo zilizomfanya Mwalimu Nyerere asijihusishe na mambo ya biashara ama kujilimbikizia mali kwa vile angepoteza heshima ya kuwa kiongozi wa nchi.
Anasisitiza: "Mzee Nyerere alikuwa baba wa taifa, sasa ajilimbikizie mali ama kufanya biashara ili iweje?"
Kwa mujibu wa Mzee Magige, siku moja Mwalimu Nyerere aliwaeleza kwamba, gavana wa benki kuu wakati huo, Anthony Nyirabu alikuwa akimzidi mshahara, lakini alikuwa na uwezo kila alipokuwa na shida, kumwelekeza afanye chochote anachokitaka.
Anasema kamwe Mwalimu Nyerere hakuwahi kujiwa na wazo la kufikiria njia za pembeni ili kuongeza mapato. Anasema kwake hilo halikuwa jambo rahisi, licha ya ukweli kwamba, rushwa ilikuwa ngumu kuepukika kwa viongozi wengine wa serikali.
"Kiongozi anayeendekeza mambo haya lazima atambue kwamba ipo siku ataondoka madarakani. Na raslimali za nchi lazima ziendelezwe na mwenye mamlaka ya kuzimilikisha ni rais wa nchi, sasa akiweka mbele maslahi yake ni hatari," anasema Mzee Magige.
"Cheo ni dhamana ya nchi. Unaweza kuamrisha mambo ya ajabu na yakafanyika. Ni makosa makubwa kuchagua viongozi wa aina hii kwa sababu watatupeleka pabaya," anaongeza.
"Mkikosea kuchagua kiongozi, hakuna jinsi, itabidi msubiri muda wake wa uongozi umalizike. Tume huru ya uchaguzi haiwezi kusaidia kupatikana kiongozi mzuri. Rais aliyepo madarakani ndiye anayepaswa kuhakikisha na kusimamia uchaguzi ili uwe huru na wa haki," anasisitiza.
Mzee Magige anasema kiongozi wa nchi anapoondoka madarakani, anapaswa kuwa makini kuhusu mtu anayemwachia madaraka na apatikane kwa njia zinazokubalika badala ya kubebwa ama kupendelewa.
Anasema uchaguzi wa nchi kwenda vizuri unasaidia kuhalalisha mamlaka na wananchi wakiridhika, mambo lazima yaende vizuri. Anasema uwezo wa mtu ni muhimu, lakini mchakato wa kumpata kwake lazima uende vizuri.
Anaongeza kuwa, katika kuadhimisha miaka 12 ya kifo cha Baba wa Taifa na miaka 50 ya uhuru wa Tanganyika, watanzania wanapaswa kumuenzi Mwalimu Nyerere kwa kuweka utaratibu wa kupatikana kwa viongozi watakaoweka mbele zaidi utaifa badala ya maslahi yao binafsi.
Anasema maadhimisho kama haya yanapaswa kuwakumbusha watanzania umuhimu wa viongozi wa serikali kuweka utaifa mbele, kutambuana na kuwatambua watu wao waliowazunguka.
Pamoja na kuwepo kwa vyama vingi vya kisiasa hapa nchini hivi sasa, Mzee Magige anasema bado watanzania wana umoja na mshikamano na kwamba vyama hivyo vimekuwa vikiisaidia serikali kuzinduka toka usingizini.
Anasema baadhi ya vyama vya siasa kama vile CHADEMA, vinaendesha mambo yake kwa kujifunza kupitia CCM, lakini bado vina safari ndefu ya kutwaa madaraka ya kuongoza nchi. Anasema vyama hivyo pia vinaisaidia CCM kujirekebisha.
"Wapinzani wanaweza kuisumbua CCM kama watakuwa tayari kuungana, vinginvyo bado sana," anasema Mzee Magige.
Hata hivyo, Mzee Magige ameitahadharisha CCM kuwa, inapaswa kuendesha mambo yake kwa uwazi na kuchukua maamuzi mazito badala ya kuwabeba viongozi wake wanaokiuka miiko ya uongozi.
Anasema CCM inapaswa kujifunza kupitia vyama vingine vya siasa vya nchi jirani kama vile Kenya, ambavyo vimepoteza mwelekeo kutokana na kushindwa kukidhi matakwa ya wananchi na pia viongozi wake kuweka mbele zaidi maslahi yao binafsi.
"Chama kinajengwa kwa umoja na mshikamano. Mapungufu yaliyopo sasa yaondoshwe. Viongozi na wanachama wasiogope kuelezana ukweli. Tusitoe nafasi kwa rais wa nchi kudharauliwa, rais anapaswa kuheshimika,"anasema.
"Nguvu ya rais ni chama imara. Kinapaswa kuwa na nguvu na mshikamano. Viongozi wake wanapaswa kuwa na umoja, mwonekano na mwelekeo wa kitaifa. Chama kikiwa legelege, serikali nayo itakuwa legelege,"anaongeza.
Kwa mujibu wa Mzee Magige, tabia ni imani na kwamba kukiwa na umoja, hata yakiwepo makabila zaidi ya 100, hakuna kinachoweza kuwatenganisha.
Mzee huyo anasema pia kuwa, vyombo vya habari vikitumika vizuri, vinaweza kusaidia kujenga umoja na mshikamano miongoni mwa watanzania, lakini mawaidha yanayotolewa sasa na vyombo hivyo kuhusu siasa, yanatishia amani, umoja na mshikamano wa nchi.
Tofauti na msimamo wa serikali kwamba haina dini, mtazamo wa Mzee Magige ni tofauti. Anasema kauli hiyo si sahihi kwa sababu bila dini, si rahisi kuwepo kwa serikali na kwamba vitu hivyo viwili vinategemeana. Anasema dini ndizo zinazoifanya serikali iwepo madarakani.
"Bila mapadri, watu hawawezi kumkumbuka Yesu. Vivyo hivyo, bila mashehe, watu hawawezi kumkumbuka Mtume Muhammad.

BELLA: Nakwenda kurekodi nyimbo zangu Ufaransa

MWIMBAJI na kiongozi wa bendi ya muziki wa dansi ya Akudo Impact, Christian Bella amesema moja ya malengo yake katika siku zijazo ni kuwa mwanamuziki wa kimataifa.
Bella alisema mjini Dar es Salaam wiki hii kuwa, katika kutimiza malengo yake hayo, amepanga kwenda kurekodi albamu yake binafsi nchini Ufaransa mwezi ujao.
Mwimbaji huyo mwenye sauti tamu na murua amesema, amepanga kufanya ziara ya maonyesho ya kimuziki barani Ulaya kwa vile anaamini anao uwezo wa kuwapagawisha mashabiki kwa tungo zake mwanana.
“Ipo siku nataka nifanye ziara ya kimuziki duniani. Kwa kuanzia, nimepanga kwenda kurekodi nyimbo zangu binafsi nchini Ufaransa,”alisema mwimbaji huyo anayependa kuimba kwa kutumia mtindo wa ‘acapela’.
Bella, ambaye ni mmoja wa waimbaji kutoka Congo wanaounda Akudo Impact amesema, tungo zake nyingi zinagusa hisia, ndio sababu zimepata umaarufu mkubwa kwa mashabiki wa hapa nchini.
Mwimbaji huyo alijiunga na Akudo mwaka 2007 na kujizolea umaarufu mkubwa kwa kibao chake cha ‘Yako wapi mapenzi’ kabla ya kuibuka na kibao cha ‘Safari sio kifo’.
Mbali ya vibao hivyo viwili vilivyomo kwenye albamu ya Impact ya bendi hiyo, Bella pia alirekodi albamu yake binafsi mwaka 2009 inayokwenda kwa jina la ‘Don’t panic’.
Bella amesema wakati alipowasili nchini mwaka 2007, hakuwa akifahamu kuzungumza na kuandika Kiswahili, lakini baada ya kujifunza kwa bidii, hivi sasa anaifahamu vyema lugha hiyo.
“Nimekuwa nikiandika nyimbo zangu mimi mwenyewe, siandikiwi na mtu. Mwanzoni nilikuwa naandika Kicongo na kuwauliza watu maana ya maneno ya Kiswahili,”alisema.
Amesema si kweli kwamba anatunga na kuimba zaidi nyimbo za mapenzi, isipokuwa mapenzi yanagusa sehemu kubwa ya maisha ya binadamu.
Bella amesema huwa anasikia raha ya aina yake na ya pekee anapokuwa akiimba, pengine kuzidi hata ile raha anayoipata mtu anayesikiliza nyimbo zake.
Mwimbaji huyo alisema, hapendi tabia ya kutunga nyimbo zenye mwelekeo wa kuwapiga vijembe wenzake wka sababu hiyo sio tabia yake.
“Napenda kuumiza kichwa changu kutunga nyimbo za kuwafurahisha mashabiki wangu. Sipendi nyimbo za madongo,”alisema.
Kwa mujibu wa Bella, hajasomea muziki bali ni kipaji alichozaliwa nacho kwa wazazi wake, ambao wote wawili walikuwa waimbaji kanisani.
Alisema bendi ya Akudo imekuwa ikitunga zaidi nyimbo zake kwa lugha ya kilingala kwa sababu imeshazoeleka na kupendwa na mashabiki wengi hapa nchini.
Pamoja na mafanikio makubwa ya bendi yake, Bella alisema wanamuziki wanaofaidika zaidi kimaisha ni wale wanaopiga muziki wa kizazi kipya.
Amesema kufanikiwa kwa wanamuziki hao kumechangiwa zaidi na muziki wao kutangazwa sana na vyombo vya habari kuliko aina nyingine za muziki.
Akizungumzia uvaaji wa mavazi ya nusu uchi kwa wacheza shoo, Bella alisema hilo halikwepeki kwa sababu ni sehemu ya burudani kwa mashabiki.
“Muziki si kanisa, ni kitu tofauti, ni staili, japokuwa si vizuri kuvaa vichupi kwenye steji, lakini hilo haliwezi kukwepeka,”alisema.
“Wao sio waliobuni uvaaji huo, wameukuta, lakini wakati mwingine huwa tukiwapangia kuvaa nguo za heshima tunapokwenda kufanya maonyesho kwenye maeneo maalumu,”aliongeza.
Bella amesema ukimya wa bendi yake umetokana na ziara ndefu ya kimuziki waliyoifanya kwa kipindi cha miezi mitatu na nusu katika mikoa ya Mwanza, Mara na Shinyanga. Alisema si kweli kwamba bendi yao imesambaratika.
Amesema kwa sasa wapo katika maandalizi ya kurekodi albamu yao ya pili, itakayojulikana kwa jina la History no change'. Alivitaja baadhi ya vibao vitakavyokuwemo kwenye albamu hiyo kuwa ni Umejificha wapi, Pongezi kwa wanandoa, Ubinafsi, umefulia, usikate tamaa, ubinadamu kazi na Usifuate wambeya.
Mwimbaji huyo amesema hawakuwa na haraka ya kurekodi albamu mpua kwa sababu albamu yao ya kwanza bado ilikuwa ikifanya vizuri sokoni na mashabiki wanavipenda vibao vyake.

Nora amaliza bifu lake na P-Square

LAGOS, Nigeria
MWIGIZAJI na mwanamuziki machachari wa Nigeria, Steph Nora Okere amekiri kumaliza bifu kati yake na wanamuziki wa kundi la P-Square, Peter na Paul Okoye.
Meneja wa Nora, Ope Banwo alisema wiki hii mjini hapa kuwa, wameamua kutoendelea na mpango wa kuwafungulia kesi wanamuziki hao.
“Hakuna tena kesi. Suala hilo limemalizika. Wamefikia mwafaka. Wanaendelea na urafiki wao,” alisema msemaji huyo katika taarifa yake aliyoitoa kwa vyombo vya habari.
Uamuzi huo wa Nora umekuja siku chache baada ya kuwepo na taarifa kwamba, Peter na Paul wameiba wimbo wa mwanadada huyo na kuurekodi kwenye albamu yao mpya.
Nora aliwaeleza waandishi wa habari hivi karibuni kuwa, aliupeleka wimbo huo, unaojulikana kwa jina la Jeje kwa Jude Okoye, kama mkubwa wa wanamuziki hao wawili ili ausikilize na kumpa ushauri.
Alisema alikuja kushangaa kusikia wimbo huo umo kwenye albamu mpya ya P-Square, inayokwenda kwa jina la The Invasio, ukiwa umeongezewa nakshi kidogo.
Nora alisema alipanga kuzindua albamu yake mpya Desemba mwaka huu, ikiwa na kibao hicho, ambacho Jude alimshauri akifanyie marekebisho, akakubali.
“P-Square ni kundi kubwa na maarufu, halipaswi kufanya hivyo kwa wasanii wanaochipukia na rafiki zao. Niliwaamini, lakini wamenifanyia kitendo cha kihuni,”alisema Nora.
Naye msemaji wa P-Square, Bayo Adefu amesema hawakuwa na tatizo na Nora na kwamba walishangaa kusoma taarifa za kuibiwa wimbo wake kwenye vyombo vya habari.
“Ukisikiliza nyimbo hizi mbili, utagundua kwamba hazifanani kabisa,”alisema Bayo.

UCHE: Mimi si msagaji

LAGOS, Nigeria
MCHEZA filamu nyota wa Nigeria, Uche Uwuji amekanusha madai kuwa, anajihusisha na vitendo vya usagaji na kuongeza kuwa, taarifa hizo ni za uzushi mtupu.
Uche amesema wiki hii kuwa, picha zilizopigwa na kuchapishwa kwenye magazeti zikimwonyesha anabusiana na msichana mwenzake, hazikuwa na maana ya kujihusisha kwake na vitendo hivyo.
“Ego alikuwa mwanafunzi mwenzangu katika Chuo Kikuu cha Lagos na ni kama dada kwangu. Alikuja kwenye sherehe yangu ya kuzaliwa ili kufurahi nami. Ni kweli nilimpiga busu na kilichofuatia ni kuiona picha hiyo kwenye magazeti ikiambatana na habari za uzushi,”alisema.
“Mimi ni mtu wa Mungu. Sijihusishi kabisa na haya mambo yanayoenezwa na magazeti kuhusu mimi. Nilijihisi vibaya nilipoona taarifa hizi. Nilichoweza kufanya ni kucheka na kumuomba Mungu awasamehe waandishi wa habari kwa sababu hawaelewi madhara ya wanachokifanya,”aliongeza.
Uche amesema si jambo zuri kwa wanahabari kuandika habari za uzushi kwa lengo la kuvinufaisha vyombo vyao kibiashara. Alisema habari za aina hiyo zinachafua na kutia doa maisha ya watu.
Mwigizaji huyo amesema, anapenda kuolewa na mtu, atakayekuwa mcha Mungu na ambaye hawezi kuamini maneno ya uzushi kuhusu mkewe
“Ndoa nyingi za sasa hazidumu kwa sababu wanandoa hawamweki Mungu mbele. Kwangu mimi, nataka kuwa na mwanaume anayemweka mbele Mungu, mwanaume, anayeelewa kwamba, kwa Mungu lolote linawezekana,”alisema.
Uche amesema pia kuwa, licha ya kuishi singo, hana papara ya kutafuta mwanaume kwa ajili ya kuolewa.
“Sijawahi kuolewa, bado naishi singo, lakini sitafuti mwanaume,”alisema mwanadada huyo mwenye sura na umbo lenye mvuto.
Uche amesema baadhi ya vyombo vya habari vimekuwa vikiripoti taarifa nyingi kuhusu yeye, lakini nyingi ni za kutunga kwa sababu hazina ukweli.
Alisema baadhi ya taarifa hizo zimedai kwamba ana uja uzito na nyingine zimedai ana uhusiano wa kimapenzi na mwanasiasa mmoja wa nchi hiyo wakati si kweli.
“Kamwe sijawahi kupata uja uzito na hakuna aliyewahi kuniona nikiwa mja mzito. Sielewi kwa nini watu wanatunga habari hizi kuhusu mimi,”alisema.
“Pia sijawahi kuwa na uhusiano wowote wa kimapenzi na mwanasiasa. Sijihusishi na mambo hayo. Sielewi kwa nini watu wanapatwa na hisia hizi kuhusu mimi. Kuna mambo mengi, ambayo napaswa kutilia mkazo kwa sasa,”aliongeza.
Uche amesema haina maana kwamba hapendi kuwa na uhusiano wa kimapenzi na mwanaume yeyote, bali muda huo kwake bado haujafika.
Mwanadada huyo amesema pia kuwa, suala la kufunga ndoa kwa sasa halipo kichwani mwake, lakini wakati utakapowadia, lazima afanye hivyo.
Alikiri kuwa, kwa mila na desturi za kabila lao la Igbo, alipaswa kuolewa tangu akiwa na umri mdogo, lakini kutokana na kuwa na mambo mengi yaliyomzunguka, anapaswa kuweka sawa kwanza maisha yake ya baadaye.
“Wakati ukiwadia, nitaolewa, lakini kama haujawadia, nitasubiri majaliwa ya Mungu kwa sababu ndiye mpangaji wa yote,”alisema.
Uche amesema ndoa ni kitu, ambacho kila mwanamke angependa kuwa nacho na kusisiti kuwa, iwapo ataolewa, hatojihusisha na uigizaji filamu kwa miaka mitano ili kuimarisha ndoa yake.
Mwanadada huyo amekiri kuwa, kazi yake imechangia kwa kiasi kikubwa kumfanya asiolewe kwa wakati huu kwa vile hutumia muda mwingi kutengeneza filamu.
Uche amezaliwa katika familia ya watoto sita. Baba yake ni mwanasheria, alioa wake wawili. Mama yake Uche ni mke wa pili. Ni mtoto wa pili kwa mama yake. Alizaliwa Lagos na kukulia katika mji huo.

BECKHAM: Narudi Man Utd

LONDON, England
KIUNGO nyota wa zamani wa England, David Beckham amedokeza kuwa, anataka kurejea kwenye klabu yake ya zamani ya Manchester United.
Hata hivyo, Beckham, ambaye kwa sasa anachezea klabu ya Los Angeles Galaxy ya Marekani amesema, anataka kurudi Man Utd akiwa mkurugenzi wa michezo.
Beckham (36) alianza kucheza soka Manchester United akiwa na umri wa miaka 14, ambapo aliichezea kwa miaka 10 kabla ya kujiunga na Real Madrid ya Hispania mwaka 2003.
Licha ya msimamo wake huo, klabu za Tottenham, Queen Park Rangers za Uingereza na Paris St Germain zimeonyesha nia ya kumsajili kiungo huyo.
Klabu hizo tatu zinamwania Beckham, kufuatia mkataba wake na Galaxy kukaribia kumalizika.
Beckham aliichezea Manchester United mechi 399 na kushinda mataji ya ligi kuu, Kombe la FA na ubingwa wa Ulaya mwaka 1999.
“Ndoto yangu ni kurudi Manchester United. Ningependa kuwa kama Zinedine Zidane,”alisema Beckham.
Zidane, ambaye alicheza pamoja na Beckham kwenye kikosi cha Real Madrid, kwa sasa ndiye mkurugenzi wa michezo wa klabu hiyo yenye makao yake makuu uwanja wa Bernabeu.
“Ningependa nifanye hivyo. Kumbukumbu yangu nzuri ilikuwa mwaka 1999 wakati Manchester United iliposhinda mataji matatu, hilo halina wasiwasi,”alisema.
“Kwa maoni yangu, hakuna klabu inayoweza kurudia rekodi hiyo,”aliongeza.
Wakati Beckham alipoondoka Old Trafford na kwenda Hispania miaka minane iliyopita, alisisitiza kuwa, asingependa kucheza tena katika klabu nyingine ya ligi kuu ya England zaidi ya Manchester United.
Katika majira ya barido mwaka jana, Beckham alitumia mapumziko ya ligi nchini Marekani kufanya mazoezi na kikosi cha Tottenham, kinachonolewa na Kocha Harry Redknapp.
Redknapp alikiri hivi karibuni kuwa, angependa kumwalika tena Brckham, lakini anakabiliwa na upinzani mkali kutoka kwa PSG na QPR, ambazo zote zimeonyesha nia ya kumtaka mkongwe huyo.

ZFA hatarini kutimuliwa Bwawani

UONGOZI wa hoteli ya Bwawani umekitaka Chama cha Soka Zanzibar (ZFA), kulipa deni la kodi ya ofisi iliyopanga, vinginevyo kijiandae kutimuliwa.
Ofisa Mipango wa hoteli hiyo, Omar Said Ameir alilieleza gazeti la Burudani juzi mjini hapa kuwa, chama hicho kinadaiwa sh. milioni 7.4.
Kwa mujibu wa Omar, fedha hizo ni malimbikizo ya kodi ya pango kuanzia Aprili mwaka jana hadi Septemba mwaka huu.
Alisema uongozi wa hoteli umeshakiandikia barua chama hicho, kukikumbusha wajibu wake wa kulipa deni hilo kama walivyokubaliana wakati wa kupangishwa na kusisitiza kuwa, hautasita kukitimua ofisini.
Omar alisema lengo la uongozi wa hoteli ni kuhakikisha wapangaji wote wanalipa madeni yao kwa wakati mwafaka ili iweze kujiendesha kwa ufanisi.
Uchunguzi wa Burudani umebaini kuwa, uamuzi wa hoteli hiyo kufuatilia madeni hayo, umetokana na agizo la Kamati ya Baraza la Wawakilishi ya Mifugo, Uwezeshaji, Habari na Utalii, ambayo katika ziara zake kwa taasisi hizo, ilihimiza kufuatiliwa kwa madeni hayo.
Kamati hiyo pia ilishauri kutowaonea haya wadaiwa sugu, na kuagiza endapo watashindwa kulipa, waondoshwe mara moja.
"Tunazidai taasisi nyingi, ambazo baada ya kuzifuatilia, zimeanza kulipa na nyingine angalau zinakuja kuzungumza namna ya kusawazisha madeni yao, lakini inasikitisha ZFA hailipi wala haiji ili tushauriane njia ya kumaliza deni lao", alisema ofisa mipango huyo.

Tamasha la maridhiano lafana Ngome Kongwe

VIWANJA vya Ngome Kongwe mwishoni mwa wiki iliyopita vilirindima burudani mwanana ya muziki wa taarab iliyoporomoshwa maalumu kwa ajili ya uzinduzi wa tamasha la maridhiano.
Tamasha hilo lililofanyika kwenye ukumbi wa klabu ya Mambo na kuhudhuriwa na mashabiki lukuki, lilipambwa kwa burudani ya muziki huo kutoka katika vikundi vya Culture na Nadi Ikhwani Safaa.
Vikundi hivyo viwili, vilipanda jukwaani kukata utepe wa tamasha hilo litakalodumu kwa miezi miwili, ambalo pia litapambwa kwa ngoma asilia na maigizo.
Tamasha hilo limeandaliwa na Kituo cha Kukuza Sanaa za Utamaduni na Maonyesho Zanzibar, chini ya ufadhili wa ubalozi wa Norway nchini Tanzania na Kampuni ya Simu ya Zantel.
Kikundi cha Culture kiliporomosha vibao vyake kadhaa vipya na vya zamani, vikiwemo 'Mpunga', kilichoimbwa na Fatma Dawa, 'Kama yalivyonipata' (Sabrina Hassan), 'Bahati' (Amina Juma), 'Nisubiri hadi lini' (Mtumwa Mbarouk), 'Tunapendana' (Mgeni Khamis) na ‘Vya kale dhahabu’ cha mkongwe Makame Faki.
Baadaee ilifuatia zamu ya Nadi Ikhwan Safaa, ambacho kiliwainua vitini mashabiki kwa vibao vyake vya 'Hata haikuwa' (Baadie Omar), 'Ua' (Raifa Mosi), 'Kwangu amepoa' (Samir Basalama), 'Nampenda mpenzi wangu' (Fauzia Abdullah) na 'Leo tena' ulioghaniwa na Saada Mohammed.
Baada ya kila kikundi kuonyesha umahiri wake, ukafika wakati kwa wakongwe hao kujumuika pamoja na kuimba nyimbo tatu maalumu kwa ajili ya kusherehekea miaka miwili ya maridhiano na mwaka mmoja wa serikali ya umoja wa kitaifa Zanzibar.
Nyimbo hizo ni 'Nchi yetu' ulioghaniwa na Fauzia Abdallah na Mgeni Khamis, 'Sabahal-Kheir Mpenzi' (Keis Juma na Mtumwa Mbarouk) huku bibiye, Fauzia Abdallah Mattar akiwainua mashabiki kwa wimbo wa siku nyingi 'Cheo chako'.
Akifungua tamasha hilo, Waziri wa Habari, Utamaduni, Utalii na Michezo Abdilahi Hassan Jihadi alipongeza uamuzi wa kituo hicho kubuni tamasha hilo na kuzishauri taasisi nyingine kuiga mfano huo kwa lengo la kuimarisha maelewano kati ya wananchi wa visiwa hivyo.
Tamasha lingine la aina hiyo limepangwa kufanyika Oktoba 15 mwaka huu kwenye uwanja wa Umoja ni Nguvu kisiwani Pemba.

TENGA: Fedha za FIFA ni kwa miradi ya maendeleo

SHIRIKISHO la Soka la Dunia (FIFA), halitoi fedha kwa nchi wanachama wake kwa ajili ya kugawana, bali linagharamia miradi ya maendeleo ya soka na mambo mengine yanayohusiana na mchezo huo.
Ufafanuzi huo umetolewa na Rais wa Shirikisho la Soka Tanzania (TFF), Leodegar Tenga alipokuwa akizungumza na waandishi wa habari mwishoni mwa wiki iliyopita kwenye hoteli ya Bwawani mjini hapa.
Tenga alitoa ufafanuzi huo baada ya waandishi wa habari kutaka kufahamu matumizi ya dola 250,000 za Marekani zinazotolewa kila mwaka na shirikisho hilo kwa TFF.
“Kwanza si kweli kwamba FIFA huwa ikitoa pesa hizi taslimu kwa nchi wanachama kama baadhi ya watu wanavyofikiria.Fedha hizo ni makisio ya miradi mbalimbali ya kuendeleza soka na miundombinu ya kurahisisha maendeleo ya mchezo huo,”alisema.
Aliitaja baadhi ya miradi hiyo kuwa ni pamoja na kuinua soka ya wanawake, kuimarisha timu za vijana, kuandaa mafunzo kwa makocha na waamuzi.
"Watu wanazungumza mambo wasiyoyajua. Wanadhani TFF inamwagiwa fedha na FIFA ili tugawane, hii ni dhana potofu,”alisema Tenga.
“FIFA imeainisha maeneo ya kusaidia, lakini sisi tunatakiwa tuandike mapendekezo ya miradi iliyokadiriwa kwa kiasi hicho cha fedha, hatuletewi pesa tutumie," aliongeza.
Akifafanua zaidi, Tenga alisema Zanzibar imekuwa ikinufaika na miradi hiyo kwa vile kila TFF inapoandaa semina za makocha na waamuzi, hukishirikisha chama hicho.
Aliongeza kuwa, tayari viongozi wa vyama hivyo viwili wameshakutana na kukubaliana kuhusu miradi kadhaa, ambayo itazishirikisha pande hizo mbili za muungano kwa manufaa ya soka ya Tanzania.

SERIKALI Z'BAR YANAWA MIKONO KWA ZFA

SERIKALI ya Zanzibar imesema haina uwezo wa kuwaondoa madarakani viongozi wa Chama cha Soka cha Zanzibar (ZFA).
Hayo yamesemwa na Waziri wa Habari, Utamaduni, Utalii na Michezo wa Zanzibar, Abdilah Hassan Jihadi alipokuwa akijibu maswali ya viongozi wa klabu za soka za Zanzibar.
Kikao kati ya waziri huyo na viongozi hao wa klabu, kilifanyika mwishoni mwa wiki iliyopita kwenye hoteli ya Bwawani mjini hapa.
Jihadi alisema serikali haiwezi kuingilia masuala ya ndani ya chama hicho kwa sababu kufanya hivyo ni kwenda kinyume na kanuni za Shirikisho la Soka la Dunia (FIFA).
Alisema iwapo wadau wa soka wa Zanzibar wanauona uongozi uliopo sasa ZFA haufai, wanachopaswa kukifanya ni kufuata katiba ya chama hicho.
“Lakini kwa sasa haitawezekana kwa serikali kuingilia mizozo yoyote ndani ya chama hicho kwa sababu kanuni za FIFA haziruhusu serikali kuingilia kati masuala ya soka,”alisema.
Waziri Jihadi pia aliwatahadharisha wadau wa soka visiwani humo kuacha kukimbilia mahakamani kudai haki kwa sababu kufanya hivyo ni kwenda kinyume na kanuni za shirikisho hilo.
Amewataka wadau hao kuacha kuilaumu ZFA moja kwa moja kwa kutokana na kukabiliwa na migogoro ya mara kwa mara kwa sababu baadhi inasababishwa na wanachama wake.
Alisema matatizo ya uongozi ndani ya chama hicho yamechangiwa na wanamichezo wenye sifa kushindwa kujitokeza kuwania uongozi wakati wa uchaguzi.
Waziri Jiohadi alisema badala yake, wanamichezo hao wamekuwa wakiwaacha watu walewale kuwania uongozi wa chama hicho kila mara na matokeo yake wanashindwa kuleta mabadiliko.
"Suluhisho la kuwandoa viongozi hawa madarakani ni kuchukua fomu za kugombea nafasi za uongozi wakati wa uchaguzi badala ya kuwaachia watu wale wale. Mkifanya hivyo, inamaanisha kwamba nyingi wenyewe hampo tayari kwa mabadiliko,”alisema.
Awali, Katibu wa klabu ya Miembeni, Mbarouk Ali aliitaka serikali kutafuta mbinu za kuwatimua madarakani viongozi wa ZFA kwa madai ya kushindwa kuleta mabadiliko.
Mbarouk alidai kuwa, soka ya Zanzibar inazidi kudumaa kwa sababu viongozi wa chama hicho hawapo makini katika kutekeleza majukumu yao.
Kiongozi huyo wa Miembeni alisema, hata kama watapatikana wafadhili, ni vigumu kwa soka ya Zanzibar kupata maendeleo kutokana na viongozi wa ZFA kushindwa kuona mbali.

MAKOCHA WAIPONDA TAIFA STARS

Kutolewa mapema kwa Taifa Stars katika michuano hiyo, kumeifanya ishindwe kufuzu kucheza fainali hizo kwa mara ya tatu katika kipindi cha miaka sita iliyopita.
Taifa Stars pia ilishindwa kufuzu kucheza fainali za mwaka 2008 zilizofanyika nchini Afrika Kusini na zile za mwaka 2010 zilizofanyika Ghana.
Matokeo hayo yaliifanya Taifa Stars ishike mkia katika kundi D kwa kumaliza mechi zake ikiwa na pointi tano. Morocco imeshika nafasi ya kwanza na kufuzu kucheza fainali hizo, ikifuatiwa na Jamhuri ya Afrika ya Kati na Algeria.
Wakizungumzia mwenendo wa timu hiyo katika michuano ya kimataifa, baadhi ya makocha wa soka nchini wamesema haufurahishi kwa vile imeshindwa kuwapa raha mashabiki wake.
Makocha hao wametaja sababu kadhaa zinazoifanya timu hiyo itolewe mapema katika michuano ya kimataifa, ikiwa ni pamoja na wachezaji kukosa morari na uwezo mdogo wa Kocha Jan Poulsen.
JOSEPH KANAKAMFUMU
Kocha wa zamani wa Polisi Dodoma, Joseph Kanakamfumu amesema, Taifa Stars imeshindwa kuwika kutokana na mambo kadhaa ya msingi, ikiwa ni pamoja na kushuka kwa morari ya wachezaji.
Kanakamfumu amesema, tangu kuondoka kwa kocha wa zamani wa timu hiyo, Marcio Maximo, timu imekosa mwelekeo na wachezaji hawana ari.
Kocha huyo amesema, awali wachezaji wa timu hiyo pamoja na mashabiki walikuwa wakipata hamasa kubwa kutoka kwa Maximo ndio sababu ilipata mafanikio.
“Serikali nayo ilijitahidi kadri ilivyoweza kuipeleka timu nje kuweka kambi na kuwatembelea wachezaji mara kwa mara kuwahamasisha, lakini hayo yote hayafanyiki hivi sasa,”alisema.
Alisema uamuzi wa viongozi wa serikali kuitembelea timu hiyo, ulichangia kwa kiasi kikubwa kuwapa hamasa wachezaji na kuwafanya wajione wanathaminiwa.
“Katika mazingira hayo, wachezaji walikuwa na kila sababu ya kucheza kwa kujituma na kuonyesha mapenzi kwa timu yao, lakini sasa mambo ni tofauti,”alisema.
Mbali na wachezaji kuvutiwa na timu hiyo, Kanakamfumu alisema hamasa iliyokuwa ikitolewa na viongozi wa serikali na wadhamini ilisababisha ushindani mkubwa wa namba kwa wachezaji kutokana na zawadi walizokuwa wakipewa.
Kanakamfumu alisema inashangaza kuona kuwa, hivi sasa baadhi ya wachezaji wakiitwa kwenye timu hiyo, hupatwa na hofu na kutoa visingizio mbalimbali kwa lengo la kuikwepa.
Kocha huyo pia alilaumu kukosekana kwa mfumo unaoeleweka wa uchezaji, tatizo ambalo alisema linachangiwa kwa kiasi kikubwa na mbinu za ufundishaji.
JOHN TEGETE
Kocha Mkuu wa Toto African na timu ya mkoa wa Mwanza, John Tegete amesema tatizo kubwa analoliona kwa timu hiyo ni uteuzi mbovu wa wachezaji na watanzania kutaka mafanikio ya haraka.
Tegete alisema wachezaji wengi wanaoteuliwa kwenye kikosi hicho wanatoka timu za Simba na Yanga, hata kama uwezo wao ni mdogo ama umeshuka.
Alisema Tanzania inayo hazina kubwa ya wachezaji wenye vipaji, lakini tatizo kubwa lililopo ni kushindwa kubaini vipaji vyao na kuwaendeleza.
Kocha huyo alisema licha ya kuwepo kwa michuano ya vijana na timu za taifa za vijana wa umri mbalimbali, wachezaji hao hawaandaliwi vyema kwa ajili ya kuitumikia Taifa Stars miaka ijayo.
Akitoa mfano, Tegete alisema wakati wa Maximo, alitilia mkazo kuendeleza vipaji vya vijana na kuwapa nafasi kwenye kikosi cha Taifa na hivyo kuwakomaza mapema.
“Maximo alikuwa na sifa zote za kuwa kocha wa Taifa Stars kwa sababu aliwaendeleza vijana, alijenga nidhamu katika timu, wachezaji walijituma na pia alikuwa karibu na wadau wa soka ili kujua nini wanachokitaka,”alisema.
“Lakini tangu kuja kwa Poulsen, hajaweza kuibua mchezaji yeyote kutoka timu za vijana kama alivyokuwa mwenzake, aliyetangulia. Hili ni tatizo,”aliongeza.
Tegete amewataka wadau wa soka nchini kumpa ushirikiano kocha huyo ili aweze kutimiza malengo yake, ikiwa ni pamoja na kupewa nafasi ya kuwatumia wachezaji chipukizi kwenye kikosi chake.
JOHN SIMKOKO
Kocha Mkuu wa Polisi Morogoro, John Simkoko amesema kushindwa kwa Taifa Stars kucheza fainali za 2012, kumewasikitisha wadau wengi wa mchezo huo nchini, lakini hakuna anayepaswa kulaumiwa.
Simkoko amesema jambo la msingi kwa sasa ni Kocha Poulsen kuwasilisha ripoti ya timu yake kwa Shirikisho la Soka Tanzania (TFF) ili iweze kufanyiwakazi.
“Ripoti ya Poulsen ndiyo itakayotoa mwelekeo kuhusu nini kimeisibu timu yake na hatua gani zichukuliwe kurekebisha hali hiyo, lakini kwa sasa hatupaswi kulaumiana,”alisema.
Simkoko amewataka viongozi wa klabu za ligi kuu, kuendelea kutilia mkazo timu za vijana kwa lengo la kuibua vipaji vingi zaidi vya soka.
Alisema iwapo klabu za ligi kuu zitaendelea kuwekeza kwenye timu za vijana, itakuwa rahisi kwa vipaji vingi zaidi kuibuliwa na pia kupatikana kwa wachezaji wengi wa timu za taifa za umri mbalimbali.
“Nina imani kupitia mashindano mbalimbali ya vijana, tunaweza kupata wachezaji, ambao wakilelewa vizuri, watakuwa hazina kubwa kwa Taifa Stars miaka ijayo,”alisema.
CHARLES KILINDA
Kocha Mkuu wa JKT Ruvu, Charles Kilinda amesema uteuzi wa timu hiyo unapaswa kutazamwa upya kwa sababu umeegemea zaidi klabu za Simba na Yanga.
Kilinda amesema pia kuwa, baadhi ya wachezaji wanaoteuliwa kuichezea timu hiyo, uwezo wao ni mdogo na wanapaswa kuachwa.
“Nashindwa kuelewa kwa nini wachezaji hawa wamekuwa wakiitwa mara kwa mara wakati kwenye klabu zao wanasugua benchi,”alisema kocha huyo.
Kilinda alisema haiwezekani kwa mchezaji anayewekwa benchi kwenye klabu yake kupewa nafasi kwenye timu ya taifa kwa sababu hawezi kuwa na msaada wowote.
Amelitaja tatizo lingine linalochangia kuifanya timu hiyo ivurunde kuwa ni baadhi ya wachezaji kushindwa kujitambua na kufahamu wajibu wao.
Kocha huyo pia alilaumu tabia ya baadhi ya wachezaji kuchukiana bila sababu za msingi na hivyo kushindwa kuwa na umoja na ushirikiano ndani na nje ya uwanja.
JAMHURI KIHWELO
Kocha Mkuu wa Coastal Union, Jamhuri Kihwelo amesema haoni kama ni sahihi kwa mashabiki kuwatupia lawama wachezaji wa timu hiyo kwa vile hawana makosa.
Kocha huyo maarufu kwa jina la Julio amesema, katika soka kuna kushinda, kushindwa na kutoka sare, hivyo mashabiki wanapaswa kuyakubali matokeo hayo.
“Mimi naamini wachezaji wetu wamekuwa wakicheza kwa kujituma sana, hivyo yaliyopita si ndwele, tugange yajayo, tuache malumbano na kulaumiana, ”alisema.
Julio alisema ni vyema Poulsen aendelee kupewa nafasi ya kukifanyia marekebisho kikosi hicho ili kiwe na mwelekeo anaoutaka badala ya kumlaumu.
Kocha huyo alisema ni vyema pia kwa TFF kuifanyiakazi ripoti ya kocha huyo ili iweze kutafuta kiini cha timu hiyo kuvurunda katika michuano ya kimataifa.
Alisema kuwashutumu wachezaji na kocha wao kunaweza kuwafanya wavunjike nguvu na hivyo kusababisha malengo ya Tanzania kucheza fainali za Kombe la Dunia 2014 kushindwa kutimia.

CAPELLO AMWEKA ROONEY KITANZINI

LONDON, England
KOCHA Mkuu wa timu ya soka ya taifa ya England, Fabio Capello amemuonya mshambuliaji Wayne Rooney kuwa, huenda asiichezee timu hiyo katika fainali za Mataifa ya Ulaya za mwaka 2012.
Onyo hilo la Capello limekuja siku chache baada ya Rooney kuonyeshwa kadi nyekundu katika mechi ya hatua za awali dhidi ya Montenegro iliyochezwa mwishoni mwa wiki iliyopita mjini Podgorica, ambapo timu hizo zilitoka sare ya mabao 2-2.
Kadi hiyo itamfanya Rooney akose mechi mbili za kwanza za hatua ya makundi katika fainali hizo, zinazotarajiwa kuandaliwa kwa pamoja na Poland na Ukraine.
Capello amesema hata kama Rooney, anayechezea Manchester United atamaliza adhabu hiyo, uwezekano wa kurejeshwa kwenye kikosi hicho ni finyu.
Kocha huyo raia wa Italia amesema pia kuwa, Rooney hatacheza mechi ya kirafiki ya kimataifa dhidi ya Hispania, inayotarajiwa kupigwa mwezi ujao. Alisema nafasi yake itachukuliwa na Danny Welbeck.
Uamuzi wa mwisho kuhusu adhabu ya Rooney unatarajiwa kutolewa na Kamati ya Nidhamu ya Shirikisho la Soka la Ulaya (UEFA), inayotarajiwa kukutana mwezi ujao.
Hata hivyo, Capello amesema atamjumuisha Rooney kwenye kikosi chake kitakachocheza fainali hizo hata kama atafungiwa na UEFA kucheza mechi mbili.
“Natumaini atafungiwa mechi moja. Nadhani mwamuzi Wolfgang Stark, atamsaidia Rooney kwa kuieleza UEFA kwamba alikubali adhabu ya kadi nyekundu bila kuonyesha kitendo kingine cha utovu wa nidhamu,” amesema Capello.
Kocha huyo amesema, iwapo atalazimika kumuacha Rooney, hawezi kuwa na wasiwasi wa safu yake ya ushambuliaji kwa sababu anao washambuliaji wa kutosha.
“Katika maisha yangu kama kocha, huwa nakuwa na washambuliaji wengi wazuri. Siku zote huwa nikiamua nani ni bora zaidi kwa wakati huo,”alisema kocha huyo.
Capello alisema anapaswa kuanza sasa kumuandaa mchezaji atakayecheza nafasi ya Rooney katika mechi tano au sita watakazocheza kabla ya fainali za Mataifa ya Ulaya.
Alisema katika baadhi ya mechi hizo, amepanga kumwingiza Rooney kipindi cha pili badala ya kumwanzisha tangu mwanzo.
Kocha huyo alisema ni vigumu kwake kumrekebisha Rooney kwa sababu hawezi kuingia kichwani mwake wakati anacheza.
“Naweza kuzungumza naye kabla, naweza kumtoa uwanjani, naweza kupata suluhisho tofauti. Lakini vitendo vya wachezaji huwezi kuvielewa wanapokuwa mchezoni. Hii si kwa Rooney pekee,”alisema.
“Tukio hilo lilitokea mbele yangu na nilimuona Rooney akimkwatua mchezaji, hivyo nafikiri kadi aliyoonyeshwa ilikuwa sahihi,”aliongeza.
Capello alisema wanapaswa kuanza sasa kukiandaa mapema kikosi cha wachezaji 11 wa England kitakachoanza fainali za Ulaya.
“Rooney hatacheza dhidi ya Hispania. Nataka kuwajaribu wachezaji wapya, staili mpya na mfumo tofauti. Ninao washambuliaji wengi wazuri. Nataka kupata suluhisho lililo bora,”alisema.
Capello alisema anafurahia kuona kuwa, wachezaji wawili, ambao hawamo kwenye kikosi chake, wanacheza vizuri kwa sasa kwenye klabu zao, hivyo kujihakikishia nafasi hiyo. Aliwataja wachezaji hao kuwa ni Jermain Defoe na Daniel Sturridge.
Kocha huyo pia anatarajia kuwaandaa Darrent Bent na Welbeck kuchukua nafasi ya Rooney. Wachezaji hao wawili walikuwemo kwenye kikosi kilichomenyana na Montenegro.
“Welbeck alicheza kwa dakika 15 dhidi ya Montenegro na alicheza vizuri. Nitamjaribu wakati atakapocheza dhidi ya Hispania.
“Nilitaka kuwaona Bobby Zamora na Andy Carroll. Hawa ni wachezaji, ambao tuko pamoja nao kwa muda kidogo. Zamora ni mchezaji mwenye mvuto na tunahitaji kumuona akicheza dhidi ya timu muhimu,”alisema kocha huyo.
“Nataka kupata suluhisho katika mechi moja ama mbili, ambazo Rooney hatacheza. Na kama tutapata suluhisho, atalazimika (Rooney) kufanyakazi ya ziada kurejea kwenye kikosi cha kwanza. Huo ndio ukweli uliowazi. Ninao wachezaji 23,”aliongeza kocha huyo.
Alipoulizwa iwapo Rooney hataichezea England hadi fainali za za Ulaya zitakapomalizika, Capello alicheka na kusema: “Atakuwa katika hali nzuri.”
Tayari Chama cha Soka cha England kimeshaanza kuchukua hatua za kumlinda Rooney ili kumwepusha na lawama zilizoelezwa kwake. Lengo la chama hicho ni kuona kuwa, Rooney anajifunza kutokana na makosa yake.
Capello pia amepanga kumjaribu beki Phil Jones kucheza na John Terry katika safu ya ulinzi. Alisema Jones alicheza vizuri dhidi ya Montenegro na atakuwa muhimu kwao.
Alimsifu Terry, anayechezea Chelsea kwamba ni nahodha mzuri uwanjani na kwenye vyumba vya wachezaji. Pia alisema ni kiongozi mzuri kwa wenzake.
Akizungumzia nafasi ya kikosi chake kwenye fainali hizo za Ulaya, Capello alisema ana matumaini makubwa ya kufanya vizuri.
Alisema wachezaji wake hucheza vizuri wanapoelekeza akili yao kwenye mchezo, lakini wakati mwingine hupoteza mwelekeo wakati wapinzani wao wanapocheza kwa kasi.
“Kwa sasa tunacheza vizuri na tunaweza kufanya vizuri zaidi. Usisahau baadhi ya wachezaji muhimu ni majeruhi kwa sasa ama hawapo kwenye kiwango kizuri.
“Jack Wilshere ni muhimu. Steven Gerrard ni mchezaji mwingine muhimu. Kwa sasa tunao Gary Cahill na Jones. Kyle Walker pia ni mchezaji mzuri. Vivyo hivyo kwa Micah Richards. Rio Ferdinand anahitaji kucheza mechi nyingi zaidi,”alisema.

YANGA, KAGERA SUGAR SASA KUVAANA KESHO

SHIRIKISHO la Soka Tanzania (TFF) limeusogeza mbele kwa siku moja mchezo wa ligi kuu ya Tanzania Bara kati ya Yanga na Kagera Sugar.
Ofisa Habari wa TFF, Boniface Wambura alisema mjini Dar es Salaam jana kuwa, pambano hilo lililokuwa lichezwe leo, sasa litachezwa kesho.
Wambura alisema wameamua kusogeza mbele pambano hilo, kufuatia maombi ya uongozi wa Yanga.
Alisema katika maombi yao, Yanga ilitaka mechi hiyo ichezwe Ijumaa, siku ambayo ni ya kumbukumbu ya kifo cha Baba wa Taifa Hayati Mwalimu Nyerere.
“Kimsingi, Wizara ya Habari, Vijana, Utamaduni na Michezo imelikubali ombi hilo la Yanga na mechi hiyo sasa itachezwa Ijumaa,”alisema.
Kwa mujibu wa Wambura, tayari TFF imeshawasiliana na viongozi wa Kagera Sugar na kuwafahamisha kuhusu mabadiliko hayo.
Katika hatua nyingine, uongozi wa Villa Squad umepanga kutoa tamko la kuwasimamisha baadhi ya wachezaji wake kesho.
Uamuzi huo wa Villa umekuja baada ya Villa kunyukwa mabao 6-0 na Coastal Union katika mechi ya ligi kuu ya Bara, iliyochezwa wiki iliyopita.
Taarifa zilizopatikana jana kutoka Villa zilieleza kuwa, uongozi umepanga kuwahoji wachezaji kabla ya kutoa uamuzi dhidi yao.

YANGA WAMPIGIA MAGOTI MANJI

UONGOZI wa klabu ya Yanga umeamua kumwangukia mfadhili wa zamani wa klabu hiyo, Yusuf Manji ili aendelee kuisaidia.
Mwenyekiti wa Yanga, Lloyd Nchunga alisema mjini Dar es Salaam jana kuwa, wamefikia uamuzi huo kutokana na klabu kukabiliwa na matatizo makubwa ya kipesa.
Nchunga alisema wamekuwa na majadiliano na Manji kwa siku kadhaa kwa lengo la kumshawishi arejeshe ufadhili wake kwa klabu hiyo.
Manji alikuwa mfadhili mkubwa wa Yanga, kabla ya kuamua kujitoa mwanzoni mwa mwaka huu, kufuatia kutofautiana na baadhi ya viongozi na wanachama.
Kwa mujibu wa Nchunga, kujitoa kwa Manji kuliacha pengo kubwa, ikiwa ni pamoja na klabu kushindwa kuwalipa wachezaji mishahara na kulipa gharama zingine.
Alisema tayari wameshamwandikia barua mfadhili huyo kumuomba arejeshe ufadhili wake kwa lengo la kuinusuru klabu hiyo.
“Tayari Manji ameshajibu barua yetu na ameonyesha kukubali kurejea na kuendelea kuisaidia Yanga,”alisema mwenyekiti huyo.
Hata hivyo, Nchunga alisema kabla ya kutoa uamuzi wake, Manji amepanga kukutana na kuzungumza na wajumbe wa kamati ya utendaji ya klabu hiyo.
“Ukweli ni kwamba, Manji ameweza kuleta maendeleo makubwa Yanga, kama vile kuleta muafaka, kufanya ukarabati wa uwanja na jengo na pia ameonyesha nia ya kujenga jengo letu la mtaa wa Mafia,”alisema.
Akizungumzia kuhusu mipango ya Yanga kutaka kujitegemea, Nchunga alisema wanatarajia kumtumia Manji kwa vile ana uwezo mkubwa na ushawishi kwa wafanya biashara.
Alisema kukaa pembeni kwa mfadhili huyo, ndiko kulikosababisha Wajapan waliotaka kuwekeza Yanga, kuingia mitini. Alisema ana imani iwapo Manji atarejea, Wajapan hao watafufua mpango wao.
Nchunga alisema bado wanaendelea na mipango yao ya kutumia logo ya klabu kujiongezea mapato na kuongeza kuwa, tayari wameshaingia mkataba na Kampuni ya Nsejjere Sports Wear kwa ajili ya kutengeneza bidhaa zenye nembo ya klabu.
Mwenyekiti huyo wa Yanga amewataka wanachama na mashabiki wa klabu hiyo kujitokeza kwa wingi kesho uwanja wa ndege wa Julius Nyerere kumpokea Manji atakapokuwa akirejea nchini kutoka nje.
“Naamini kujitokeza kwetu kwa wingi kutamuhamasisha mfadhili huyo akubali mara moja kurejea Yanga, hivyo nawaomba mashabiki wajitokeze kwa wingi,”alisema.
Wakati huo huo, Nchunga amekiri kuwa, Yanga inadaiwa sh. milioni 14 na hoteli ya Regency ya Dar es Salaam kwa ajili ya malazi ya Kocha Sam Timbe kutoka Uganda.
Mwenyekiti huyo amesema, wamepanga kulipa deni hilo siku chache zijazo. Pia amekanusha madai kuwa, Kocha Timbe amegoma kuinoa timu hiyo.

GURUMO KUPEWA TUZO KESHO

KAMPUNI ya Tanzania Distillers Limited (TDL) imeandaa bonanza maalumu kesho kwa ajili ya kumzawadia mwanamuziki mkongwe nchini, Muhidin Gurumo.
Mratibu wa tamasha hilo, Mohamed Pizzaro alisema mjini Dar es Salaam jana kuwa, tamasha hilo litafanyika kwenye viwanja vya Leaders, Kinondoni.
Kwa mujibu wa Pizzaro, tuzo hiyo itakabidhiwa kwa Gurumo na Mkurugenzi Mtendaji wa TDL, David Mgwasa, ikiwa ni sehemu ya maadhimisho ya miaka 50 ya uhuru.
Gurumo, ambaye kwa sasa ni kiongozi wa bendi ya Msongo Ngoma, amewahi kuimbia bendi mbalimbali nchini, ikiwa ni pamoja na Mlimani Park Orchestra na Orchestra Safari Sound (OSS).
Mkongwe huyo alianza kujihusisha na masuala ya muziki miaka ya 50, lakini bendi yake ya kwanza ilikuwa Kilimanjaro Chacha, aliyojiunga nayo mwaka 1961 kabla ya kujiunga na Kilwa Jazz mwaka 1963.
“Zawadi gani atakayokabidhiwa, hilo inajua kampuni ya TDL na Mgwasa mwenyewe, lakini ni ‘surprise’ kwa mashabiki na Gurumo mwenyewe,” alisema Pizzaro. Alisema shamrashamra za tamasha hilo, ambalo pia litakuwa la kumuenzi Baba wa Taifa, Julius Kambarage Nyerere litapambwa na burudani ya muziki kutoka bendi ya Msondo Ngoma.
Mbali na burudani hiyo, alisema kutakuwepo na mechi ya kirafiki kati ya timu za maveterani za Kigamboni na Namanga na kati ya Brake Pointi na Mango Garden.

Akina mama Kiabakari hawajalala

Akina mama wa Kiabakari wakiuza bidhaa kwa abiria waliokuwa wakisafiri kwa basi kutoka Mwanza kwenda Musoma. Biashara kubwa hapa ni ndizi, nyanya, vitunguu na zinginezo.